درختان بومی، سرچشمه‌ای برای درآمدزایی/موقعیت مناسب لارستان برای کاشت درخت سپستان

درخت سپستان از جمله درختانی است که امکان رشد مناسبی در لارستان دارد و به جهت مثمر بودن و خواص داروئی آن می‌تواند پیشنهاد ارزشمندی برای افراد جویای کار باشد.

به گزارش میلاد لارستان، بهره‌گیری از مواهب طبیعی می‌تواند یکی راه‌های کسب درآمد باشد که استفاده از ظرفیت‌های بومی هر منطقه راهکاری آسان برای ورود به این عرصه است.

بهره‌وری از پوشش گیاهی یا پرورش درختان بومی متناسب با شرایط آب‌وهوایی شاید برخلاف سایر عرصه‌های طبیعی نظیر اکتشاف و استخراج آسان‌تر و کم هزینه‌تر باشد به همین جهت با می‌توان با شناسایی ظرفیت‌ها، اطلاع‌رسانی و همچنین آموزش و ترغیب آحاد جامعه نسبت به سرمایه‌گذاری و کسب درآمد اقدام کرد.

خطه لارستان برخلاف تصوری که از آن درباره خشک و بی‌آب بودن در اذهان وجود دارد، دارای پتانسیل‌های طبیعی بالقوه طبیعی زیادی در ابعاد مختلف همچون معادن، گیاهان داروئی، گونه‌های متنوع جانوری، درختان بومی سازگار با شرایط حاکم بر این منطقه و غیره است که اگر به شکل صحیح و برنامه‌ریزی شده در آن سرمایه‌گذاری شود، می‌تواند ثمرات ارزشمندی در پی داشته باشد.

در لارستان درختان متنوعی اعم از مثمر و غیرمثمر نظیر نخل، گَز شاهی، بید، سپستان، انجیر، توت سفید و قرمز، کُنار وحشی و بَمبایی و غیره می‌روید که با کاشت هر یک از آنان علاوه بر بهره‌گیری از محصولات و فروش آن، امکان فروش چوب یا استفاده از برگ‌ها برای تهیه صنایع دستی بهره بُرد.

آنچه در درختان موجود در لارستان قابل اهمیت و ذکر است، سازگاری با کم‌آبی، مقاوم در مقابل گرما، نیاز به رسیدگی کم و طول عمر زیاد است.

درخت سپستان از جمله درختانی است که امکان رشد مناسبی در لارستان دارد و به جهت مثمر بودن و خواص داروئی آن می‌تواند پیشنهاد ارزشمندی برای افراد جویای کار باشد.

برای آشنایی بیشتر با درخت سپستان خبرنگار میلاد لارستان گفت‌وگویی را با عالیه‌السادات رفعت‌حقیقی از کارشناسان جهاد کشاورزی لارستان ترتیب داده است که در زیر می‌خوانیم:

لطفا درباره مشخصات درخت سپستان برای مخاطبان ما بگوئید:

درخت سپستان اگرچه از برگ، پوست و ریشه این گیاه هم استفاده می شود ولی میوه بیشترین کاربرد دارویی را دارد.

سپستان درختی به ارتفاع 12 متر که ارتفاع آن تا 50 متر هم می‌رسد، با تنه صاف و بدون انشعاب است. برگ‌های آن چرمی، بیضی، ضخیم و دارای دم‌برگ بزرگ است. گل ها قیفی شکل، سفید یا مایل به کرم بوده و به صورت مجتمع قرار می گیرند. میوه ها به صورت شفت و پس از رسیدن کروی شکل، به اندازه گیلاس و به رنگ زرد است و کم کم به سیاهی می گراید. مزه میوه‌ها شیرین است و در حالت تازه دارای آب فراوان است.

فصول ثمرددهی درخت سپستان چه زمانی است؟

فصل گل دهی این گیاه اواخر اسفند و فروردین ماه است. میوه سپستان در اوایل خرداد ماه قابل برداشت است و باید پس از رسیدن کامل در تابستان جمع آوری می‌شود.

 درخت سپستان بیشتر در چه مناطقی از ایران می روید؟

سپستان از جمله میوه‌های حاره‌ای است.  این گیاه از شرق مدیترانه تا شرق هندوستان به طور بومی وجود دارد و به نقاط دیگر مثل نواحی استوایی آفریقا، آسیا، استرالیا و همچنین اخیراً در آمریکا کشیده شده است. بیشتر در قسمتهاي معتدل آسيا به عمل مي‏آيد و در جنگلها و اماكن مرطوب، سنگلاخ و زمينهاي باير رشد مي‏كند. این درخت در ایران غیربومی بوده و از زمان های پیش وارد ایران شده است و در نواحی گرم و جنوبی ایران، به‌ویژه کرانه‌ها و جزایر خلیج فارس، سیستان و بلوچستان، بندرعباس، بعضی نقاط خوزستان، کرمان و لارستان پراکندگی دارد.

از قسمت های مختلف درخت سپستان مانند میوه، برگ و چوب آن چه استفاده هایی می شود؟

ريشه آن داراي ماده‏اي قرمز رنگ است كه با آن موادغذايي، مخصوصا كره و پنير را رنگ مي‏كنند. رنگ ريشه خاكستري مايل به قرمز و داراي بوي مخصوص و طعام لعابي است، آرام كننده و كمي قابض است.

علاوه بر خواص دارویی و خوراکی، ترشی بسیار خوش طعمی از آن بدست می‌آید. میوه سپستان مقوی است، کرم معده و روده را می‌کشد، ناراحتی‌های ناشی از مصرف مواد الکلی را درمان می‌کند و مجاری ادرار را تمیز می‌سازد.

پوست این درخت قابض بوده و خاصيت مسهلي دارد. عصارۀ پوست درخت را برای تسکین دردهای قولنج یا کولیک در روده‌ها مصرف می کنند. جوشاندۀ پوست درخت برای قطع اسهال و کاهش تب و کمک به سوء هاضمه نیز مفید است. در استعمال خارجی پوست درخت را خیس و مرطوب و نرم کرده روی ورمها، جوش و کورک می اندازند برای تحلیل ورم موثر است. برگ سپستان را له میکنید و بر پیشانی میگذارند، سر درد را درمان می کند.

مغز هسته سپستان را پودر کرده و برای درمان التهابات پوستی استفاده میکنید. مغز دانه‏هاي آن داراي روغني است كه طعمي ملايم داشته و در اثر ماندن تند مي‏شود و كليه را تقويت كرده و ناراحتيهاي آن را برطرف كند، سنگ كليه را شكسته و مي‏ريزاند.

تعداد یا میزان سطح زیرکشت درخت سپستان در لارستان چقدر است؟

درخت سپستان به صورت متراكم و اقتصادي به صورت باغ در لارستان نيست و به صورت پراكنده در فضاي سبز شهري و منازل و موردي در باغات ديده مي‌شود.

 آیا به لحاظ اقتصادی برای سرمایه گذاران در کاشت این درخت به صرفه است؟ (کاشت، فرآوری و بسته بندی و صادرات)

از لحاظ فرآوري ترشي، مربا و خشك شده ميوه اين گياه به دليل خواص دارويي در جوشانده ها كاربرد دارد كه ميتوان در ايجاد صنايع فرآوري از سپستان نيز در كنار ساير محصولات  بهره برد.

چه برنامه یا مشوقی برای افزایش کاشت این درخت و درختان مشابه در نظر دارید؟

برنامه تشويقي مخصوص درخت سپستان مطرح نيست در حال حاضر تسهيلات و اولويت هاي سازمان در محصولات باغي در منطقه جنوب توسعه كاشت گياهان دارويي و توسعه محيط هاي گلخانه اي و سايبان و محيط هاي كنترل شده است.

 ارزش دارویی درخت سپستان را برشمارید:

با توجه به این که میوه رسیده دارای مقدار زیادی ویتامین است، اعتقاد به خواص تقویت کننده و افزایش رشد موی آن وجود دارد. این میوه خاصیت آنتی اکسیدانی و حفاظت کبدی هم دارد.
میوه، برگ، ریشه در کمک به درمان سرماخوردگی، سرفه، گلودرد و مشکلات سوء هاضمه کاربرد داشته اند.

میوه رسیده به دلیل جهت زخم گلو، تکسین دردهای قفسه سینه، دردهای روماتیسمی و ضد کرم کاربرد دارد. این میوه (در فرمولاسیون چهارتخمه، به همراه تخم مرو، به دانه و بارهنگ) به عنوان ضدسرفه و نرم کننده سینه به کار می رود.

مکیدن میوه در دهان یا آشامیدن آب خیسانده آن یا جوشانده آن جهت نرم کردن سینه، حلق، خشونت و گرفتگی صدا، سرفه گرم و خشک، تسکین صفرا، عطش، سوزش ادرار ناشی از صفرا، خروج کرم معده، اسهال گرم مزاجان، موادسوداوی، بلغم شور، اصلاح ادویه مسهله، تبهای گرم صفراوی، بلغم شور و زخم روده ناشی از ادویه حاد به کار می رود.

ف 110