شهرستان های مادر و کلیدی استان فارس را بشناسیم

 

استان فارس دارای ۳۷ شهرستان است و از این نظر در بین استان های کشور مقام اول را داراست. «معاون توسعه مدیریت و منابع استانداری فارس ۷ خرداد ۱۴۰۱ – ایرنا»

به گزارش میلاد لارستان به نقل از پسین اوز، در دومین قانون تقسیمات کشوری ایران که ۱۶ آبان ماه ۱۳۱۶ به تصویب مجلس شورای ملی ایران رسید نام پنج شهرستان: شیراز، آباده، اصطهبانات، جهرم و لار به عنوان بخشی از استان جنوبی کشور دیده می شود، که خیلی زود یعنی در ۱۶ دی ماه ۱۳۱۶ در اصلاحیه این قانون اصطهبانات و جهرم از این لیست حذف شدند؛ و شهرستان های شیراز، آباده، فسا، لار به همراه بوشهر و بهبهان، استان هفتم را تشکیل دادند. «دانشنامه آثار تاریخی لارستان کهن تالیف یعقوب کامجو ص ۱۳»

جهرم و اصطهبانات تابع شهرستان فسا شدند. در طول تاریخ یعنی از ۱۳۱۶ تاکنون بقیه شهرستان های فارس از دل شهرستان های شیراز، آباده، فسا و لار بیرون آمده اند.

بنابراین شهرستان های شیراز، آباده فسا و لار را می توان شهرستان های مادر و اولیه استان فارس نامید.

نخستین شهرستان در استان هفتم که بعد از چهار شهرستان مادر شکل گرفت؛ فیروز آباد بود که در سال ۱۳۲۲ از شیراز منفک شد. یک سال بعد جهرم از شهرستان فسا و سال ۱۳۲۵ کازرون از شیراز متنزع و به صورت شهرستان مستقل بدر آمدند.

از سال ۱۳۲۵ تا سال ۱۳۵۷ یعنی سال پیروزی انقلاب اسلامی، شهرستان های اصطهبانات، اقلید، داراب، سپیدان، مرودشت، ممسنی و نی ریز شکل گرفتند.

بنابراین از سال ۱۳۱۶ تا قبل از پیروزی انقلاب، استان فارس دارای شهرستان های: شیراز، آباده، اقلید، اصطهبانات، داراب، سپیدان، فسا، فیروزآباد، کازرون، لار، مرودشت، ممسنی و نی ریز بود. ۲۴ شهرستان به مرور از سال ۱۳۶۸ تاکنون پدیدار گشتند؛ که در اسفند ۱۴۰۰ با تاسیس شهرستان جویم و انتزاع از لارستان جدیدترین و سی و هفتمین شهرستان استان فارس تولد یافت. در حال حاضر استان فارس دارای ۳۷ شهرستان، ۹۷ بخش، ۲۲۰ دهستان و ۱۲۳ شهر است. «دیکشنری آپادیس بخش دانشنامه عمومی»

استان فارس گرچه بیشترین تعداد شهرستان و شهر را در کشور داراست؛ اما بیشترین تعداد را هم از دست داده است. در یک سده اخیر استان های بوشهر، کهگیلویه و بویراحمد، نیمه غربی استان هرمزگان، شهرستان های بهبهان و آغاجاری در خوزستان، شهرستان های سمیرم و دهاقان در استان اصفهان و شهرستان ابرکوه در استان یزد همگی از استان فارس جدا شده اند.

نام های اصطهبانات در سال ۱۳۵۳ به استهبان و لار در سال ۱۳۸۰ به لارستان اصلاح گردید. شهرستان مرودشت با داشتن ۸ شهر و لارستان با ۷ شهر به ترتیب بیشترین نقاط شهری را در استان دارا هستند. شیراز پرجمعیت ترین و جویم کم جمعیت ترین شهرستان های استان هستند. ضمن این که شهرستان لارستان با ۱۲/۶۸۴ کیلومتر مربع پهناورترین و شهرستان کوه چنار با ۶۶۹ کیلومتر مربع کوچک ترین شهرستان استان فارس محسوب می شوند.

۸ شهرستان از شیراز متنزع که بالاترین رقم را داراست بعد از آن لارستان قرار دارد، که ۵ شهرستان در استان فارس از آن منفک شده است (گراش، اوز، خنج، جویم و لامرد). در استان فارس فرماندارهای لارستان، کازرون، داراب، مرودشت، فسا و جهرم به صورت ویژه اداره می شوند که فرمانداران آن شهرستان ها دارای اختیارات بیشتر و عنوان معاون استاندار و فرماندار ویژه دارند.

گفتنی است که در سال ۱۳۸۸ نخستین فرمانداری ویژه استان فارس در لارستان تاسیس شد. «خبرگزاری ایرنا سال ۸۸»

این بررسی اضافه و تاکید می کند که شهرستان لارستان پیوسته از شهرستان های مهم، پرآوازه، پیشرو و دارای استعداد در عرصه های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی بوده است.

نگارنده: احمد خضری

ف ۱۱۰