قدیمی‌ترین سند درباره حلوا مسقطی‌لاری مربوط به چه زمانی است؟!

 

 

یکی از سندهای ذکر نام حلوامسقطی به ۱۵۷ سال پیش و‌دوره فتحلی‌شاه قاجار بازمی‌گردد.

رسول احمدلو/ دانشجوی دکتری تاریخ

هر ساله متخصصان صنعت غذا در سراسر جهان در یک کشور گرد هم می‌آیند تا آخرین فناوری‌ها، نوآوری‌ها، ماشین‌آلات و تجهیزات و همچنین جدیدترین دستاوردها در تولید و فرآوری را به نمایش بگذارند. در کنار این نمایشگاه‌ها، سمینارهایی نیز برگزار می‌گردد و در آن کارشناسان و متخصصان ذیربط مسائل و مشکلات پیش روی صنعت غذا را به‌صورت تخصصی مورد تحلیل و بررسی قرار داده و راهکارهای جامع را ارایه می‌نمایند.

در روزهای ۲۲ الی ۲۴ فروردین جشنواره ملی حلوا مسقطی لار به همت شهرداری و شورای شهر لار برگزار و کارگاه‌های تولیدی مسقطی، جدیدترین محصولات خود را در معرض دید عموم قرار خواهند دهند.

حلوا مسقطی لاری از شیرینی‌جات مورد علاقه بخش وسیعی از نواحی جنوبی ایران به شمار می‌آید. همچنان که از نام آن بر می‌آید این شیرینی می‌بایست از مسقط پایتخت کشور عمان به لارستان آمده باشد. درباره چگونگی و تاریخ ورود حلوای مسقطی به لار در بین مردم لارستان روایت‌های زیادی شنیده می‌شود. عده‌ای تاریخچه آن را به دوره قاجار، عده دیگر مربوط به دوره پهلوی اول می‌دانند و هنوز پژوهشی درباره این موضوع انجام نشده است. در این جستار تاریخی دو نسخه خطی مربوط به عصر قاجار که از حلوا مسقطی نام برده شده معرفی می‌شود.

 

الف- نسخه خطی مجموعه:

🔹به نظر می‌رسد قدیمی‌ترین منبع درباره حلوا مسقطی، نسخه خطی مجموعه باشد. این اثر در سال ۱۲۴۶ در دوره حکمرانی فتحعلی شاه قاجار تألیف و به چندین باب تقسیم شده است. در باب بیست و یکم این نسخه خطی نکاتی پیرامون طریقه ساخت مسقطی دیده می‌شود. این مجموعه در کتابخانه عاطفی شهر کاشان نگهداری می‌گردد. بر اساس این نسخه خطی می‌توان فهمید که در دوره فتحعلی شاه قاجار حلوا مسقطی یکی از شیرینی‌جات معروف و مورد علاقه مردم ایران بوده است.

 

ب. نسخه خطی تذکره اطعمه: شیرین پلو:

نویسنده این اثر میرزا حسن، مایل افشار، ملقب به شیخ الشعراء می‌باشد. وی از کارمندان وزارت خارجه در روزگار ناصری است و مدتی ساکن بوشهر و بندرلنگه بوده و چنان که در حاشیه ص ۳۱ این نسخه آمده امین تذکره و وقایع نگار بندر بوشهر بوده است. این اثر منظومه‌ای فکاهی به فارسی و تالیف آن مربوط به سال ۱۲۹۸ در دوره حکمرانی ناصرالدین شاه قاجار است. در این تذکره از انواع غذاهای ایرانی سخن گفته و با ظرافت نام ارکان و اعیان دولتی اعم از زن و مرد را در آن گنجانده است. در صفحه ۵ این اثر از مسقطی نام برده شده و مشخص می‌شود که حلوای مسقطی از شیرینی‌جات مورد علاقه مردم ایران بوده است.

انشالله کپی نسخه خطی تذکره اطمعه برای استفاده و بازدید شرکت کنندگان در جشنواره ملی مسقطی تقدیم مسئولین برگزار کننده این مراسم خواهد شد.

ف ۱۱۰