ضرب‌المثل‌های شیرین لاری(بخش دوم)

هادی شاکرپور بعنوان یک فعال اجتماعی و فرهنگی که از سال‌های دور با روزنامه و پایگاه خبری میلاد لارستان همکاری دارد، اقدام به گردآوری ضرب‌المثل‌های موجود در زبان لاری کرده است.

به گزارش میلاد لارستان، زبان یکی از اصلی‌ترین شاخص‌های ارتباط بین جوامع بشری بخصوص در محیط‌های هم‌زبان و هم‌فرهنگ محسوب می‌شود. در زبان بااصالت لارستانی نیز به واسطه غنا و محتوای قوی آن، همچون سایر زبانهای دارای ریشه، دارای مضامین و مفاهیم گسترده‌ای است.

هادی شاکرپور بعنوان یک فعال اجتماعی و فرهنگی که از سال‌های دور با روزنامه و پایگاه خبری میلاد لارستان همکاری دارد، اقدام به گردآوری ضرب‌المثل‌های موجود در زبان لاری کرده است. هرچند بسیاری از این ضرب‌المثل‌ها به ویژه در نسل جوان کمتر کاربرد دارد و به فراموشی سپرده شده است اما به منظور یادآوری و مهمتر از آن آشنایی نسل جدید از غنای زبانی اصیل لارستانی و ترویج بهره‌گیری از آن، این ضرب‌المثل‌ها در چند بخش در پایگاه خبری میلاد لارستان منتشر می‌گردد که دومین قسمت آن را در زیر می‌خوانید:

 

شماره : یازده

صد آس وامَرِش یَک چُوَلوو نابوو

۱- صد = ۱۰۰

۲- آس = آسیاب کوچک خانگی

۳- وامَرِش = جمع کردن (تمیز کردن)

۵- یَک = ۱

۶- چُوَلوو = نوعی شیرینی لاری

۷- نابوو = نمی شود

کاربرد این ضرب المثل زمانی گویند که فلانی زحمت بیهوده می‌کشد و ارزش این کار رو ندارد . به گونه ای وقت تلف کردن هم می‌توان گفت.

***

 

شماره : دوازده

اَ گِل وا مَنِ بئتر از اِدَی کِ مَ دِل وامَنِ

۱- اَگِل = درون گل

۲- وامَنِ = بماند

۳- بئتر از اِدَی = بهتر از این است

۴- کِ = که

۵ – مَ دل =  درون قلب

۶- وامَنِ = بماند

کاربرد این ضرب المثل زمانی به کار برده می‌شود که شخصی حالت ریسک را پذیرفته است به عنوان مثال یک کشاورز دیمی کار به امید خدا گندم می‌کارد اگر باران آمد و سال خوبی شد بهترین برداشت را می‌کند و اگر نکاشت و کشاورزان دیگر کاشتند و بهترین محصول درو کردند حسرت آنها را نخورد که چرا من نکاشتم اشاره کرد.

***

 

شماره: سیزده

دورِ تو گَردِم مُخِنَ پَنگِ گُت اُتبارِ

۱- دور = اطراف

۲- تو گردم = دور تو چرخیدن(گشت زدن)

۳- مُخِنَ = تنه درخت خرما (فسیل)

۴- پنگ = خوشه ی خرما

۵- گُت = بزرگ

۶- اُتبارِ = داری ( امر از داشتن )

کاربرد این ضرب المثل زمانی گویند که شخصی تا به تو احتیاج دارد دور واطراف تو می‌چرخد و به محض نداشته هایت تو را رها می‌کند و به آدم طمع کار هم اتلاق می‌شود و معادل فارسی آن ؛ تا پول داری رفیقم عاشق بند کیفتم

***

شماره : چهارده

غوچ اَگَ شاخ اَزِن آدت اُشه ولی تو مِش چُرمی چویِ دِگَ

۱- غوچ = قوچ یا گوسفند نر

۲- اَگَ = اگر

۳- شاخ = شاخ

۴- اَزِن = می‌زند

۵- آدت = عادت – رسم – آیین

۶- اُشه = دارد

۷- مِش = گوسفند ماده – بره

۸- چُرمی = آب بینی ( مخاط دماغ)

۹- چُویِ = چرا ؟

۱۰ – دِگَ = دیگر – دگر

لازم به ذکر است در زبان لاری ( ه – ح ) نوشته می‌شود در بعضی مواقع ولی خوانده نمی‌شود …

کاربرد این ضرب المثل زمانی گویند که انتظار نداشتن از کسی که کاری انجام دهد یا زبان درازی کند یا توقع نداشتن از کسی که روی آن حساب باز کرده باشی گویند و طرف در جواب حاضری این ضرب المثل به کار می‌برد که فلانی اگر اینکار می‌کند عادت دارد ذات آن طرف اینطور است و از تو اینگونه توقع ندارند .

***

شماره : پانزده

لالای خیلی خیلی بِچِ پَرَ پَرَ داره

۱- لالا = ماما ( دکتر زنان و زایمان )

۲- بچ = بچه – کودک – نوزاد

۳- پَرَ پَرَ = تکه تکه – ناقص

۴- داره = می آورد – میاره

کاربرد این ضرب المثل زمانی گویند که وقتی در یک کاری چند نفر دخالت کنند و نظر دهند آن کار خراب می‌شود که معادل فارسی آن می‌توان به آشپز که دو تا شد آش یا شور می‌شود یا بی نمک

 

گرد آورنده ؛ هادی شاکرپور

ف ۱۱۰