شیوه NBN رویکردی نو برای مدیریت شهری مشارکتی در منطقه لارستان

از جالب ترین و موفقیت آمیزترین شیوه ها در زمینه مدیریت شهری که مدتی است در شهر «روچستر» ایالت نیویورک آمریکا در حال اجرا است، طرح ابتکاری NBN است که در واقع یک سیستم مدیریت شهری به شکل مشارکتی می باشد و در آن مردم همگام با دولت در تمامی تصمیم گیری های مربوطه مشارکت می کنند. در این روش هر کس اقدام به ساماندهی محیط اطراف خود می کند و سعی دارد در تمامی اقدامات سازنده در زمینه بهبود وضعیت زندگی محل سکونت خود مشارکت کند. این سیاست عجیب که بازدهی بسیار خوبی تاکنون داشته است در اصطلاح «همسایه ها محیط اطراف در همسایگی خود را ساماندهی می کنند.» (NBN) عنوان گرفته است.

طبق این طرح، ساکنان «روچستر» برای آینده شهر خود برنامه ریزی می کنند و الویت های بودجه بندی شهر خود را مشخص می کنند. در نخستین قدم شورای شهر تصمیم گرفت تا از انرژی های موجود در شهر و دانش شهروندان بهره گیرد. زمانی که در سال ۱۹۹۴ «بیل جانسون» شهردار این‌ شهر شد یکی از اولین طرح های ابتکاری وی برنامه NBN بود. با جلب رضایت همه شهروندان برای برنامه ریزی و انجام اقدامات عمرانی، شهر به ۱۰ بخش جغرافیایی تقسیم شد. برنامه ریزان و شهروندان هر قسمت ترغیب به همکاری با یکدیگر و ارایه راهکارهای مناسب شدند که در نتیجه چندین طرح کاربردی که اجرای آن بر عهده شهروندان بود، حاصل شد. از طرفی برای کسب اطمینان از سودمند بودن طرح های ارایه شده یک فرصت ۱۸ماهه برای آن ها در نظر گرفته می شد تا ساکنان، طرحها را نقد کنند و بعد از آن، طرح ها مورد بازبینی مجدد قرار می گرفت.

شورای شهر همچنین ایده حضور مستقیم مشارکت کننده را ارایه کرد که طبق آن، تنها طرح هایی مورد قبول واقع می شدند که برنامه ریزان شهری آن بتوانند شرکت یا شرکائی که فرمی برای پشتیبانی از پروژه را به امضا» برسانند، معرفی کنند و زمانی طرح به مرحله اجرا در می آمد که شهروندان منابع سرمایه گذاری در پروژه را که در اجرای آن بتوانند کمک کنند، شناسایی کنند.

 

از زمان اجرای طرح NBN حدود ۷۶درصد از برنامه های ارایه شده، تکمیل شده است. البته باید به این نکته هم اشاره کرد که اجرای طرح های ارایه شده به طور کامل بر عهده شهروندان نیست بلکه تلاش ها در راستای مشارکت هرچه بیشتر آنان در این زمینه و حمایت از طرح های ارایه شده توسط مردم است. موسسه NBN که توسط شورای شهر و کالج محلی اداره می شود به شهروندان امکانات آموزشی در زمینه مدیریت، سازماندهی جامعه و مهارت های برنامه ریزی فنی را رایگان ارایه می دهد.

شهروندان «روچستر» همچنین در سیاستگذاری تخصیص بودجه در زمینه های مختلف نیز صاحب نظر هستند که این امر در واقع ابزار قدرت مردم محسوب می شود. از نخستین نتایج به دست آمده از اجرای نخستین طرح های NBN در سال ۱۹۹۵ درک «اهمیت بالا بودن کیفیت زندگی» توسط مردم بود. در واقع پس از عملی شدن نخستین سیاستگذاری ها که به شکل مشارکتی انجام شد، شهروندان «روچستر» نسبت به حفظ محیط زندگی خود حساس شدند به طوری که همه سعی می کردند به نوعی در رعایت بهداشت، پیشیگیری از وقوع جرایم و هر آنچه که لازمه زندگی آرام و سالم در یک محیط شهری است نقش داشته باشند. در نتیجه، گروه های حفظ محیط زیست، پلیسی(نظارت بر اجرای قانون و برخورد با متخلفین) و نظارتی، با مشارکت مردم تشکیل شد.

منطقه لارستان به سبب دغدغه مندی مردم و حمایت خیرین از پروژه های شهری و وجود دانشگاههای متعدد جهت آموزش مسائل مدیریتی، همچنین، کوچک و متوسط بودن شهرها، قابلیت پیاده سازی این الگوی مدیریتی را دارد. شورایاریهای محلات یکی از پایه های اولیه و چالش برانگیزترین بخشهای کار برای پیاده سازی این الگوست که خوشبختانه در برخی از شهرهای منطقه تشکیل شده اند.

 

یادداشت: حامد مقدم،‌عضو هیات علمی دانشگاه آزاد رباط کریم