کودکان باهم برابرند، امّا بعضی برابرترند…

 در قرن اخیر، مفهوم کودکی و دوره‌ی کودکی معنا و هویت یافته است. این قضیه، نتایج متفاوتی داشته است که یکی از آنها، نام‌گذاری روز خاصی از تقویم به نام روز کودک است. برای مثال در ایران، ۱۶ مهر را به عنوان روز کودک جشن می‌گیرند. در کنار تاریخ‌هایی که هر کشور برای روز کودک خود تعیین می‌کند، یک روز هم به نام روز جهانی کودک نامگذاری شده است. سازمان ملل متحد پیمان‌نامه حقوق کودک را در ۲۰ نوامبر ۱۹۸۹ به تصویب رساند و ۲۰ نوامبر که به تاریخ شمسی، معادل ۲۹ آبان ماه است از سوی سازمان ملل متحد روز جهانی کودک نامگذاری شده‌است.

اما این تاریخ که به نام این فرشته های آسمانی نام‌گذاری شده فقط روزی برای جشن گرفتن کودکان به عنوان یک کودک نیست بلکه فرصتی برای آگاهی‌بخشی به کسانی است که در سراسر جهان خشونت را در قالب سوءاستفاده، استثمار و تبعیض تجربه کرده‌اند. در مقدمهٔ کنوانسیون حقوق کودک آمده‌است: «کودک باید در فضایی سرشار از خوشبختی، محبت و تفاهم بزرگ شود».

    

کودکان در بعضی از کشورها به عنوان کارگر مورد استفاده قرار می‌گیرند، غوطه‌ور در درگیری‌های مسلحانه هستند، زندگی در خیابان‌ها، اختلافات و تبعیض از جمله در مذهب و مسائل اقلیت را تجربه می‌کنند. بعضی کودکان بر اثر جنگ آواره شده‌اند و ممکن است دچار آسیب‌های جسمی و روانی شوند. در قسمتی از این پیمان‌نامه، تخلفات زیر با عنوان «کودکان و درگیری‌های مسلحانه» شرح داده شده‌است:

– استخدام و استفاده‌ی نظامی از کودکان
– کشتار / ضرب و شتم کودکان آدم‌ربایی کودکان
– حمله به مدارس / بیمارستان‌ها
و اجازه ندادنِ دسترسی انسان‌دوستانه به کودکان.

در ماده ۲ این پیمان نامه آمده است:
کشورهای عضو، حقوق مندرج در پیمان‌نامه‌ی حاضر را برای هر یک از کودکانی که در حوزه‌ی قضایی آنها هستند بدون هر گونه تبعیض و بدون توجه به نژاد، رنگ، جنسیت، زبان، مذهب، عقاید سیاسی و سایر عقاید، منشأ ملی، قومی، یا اجتماعی، دارایی، معلولیت، تولد یا سایر خصوصیات کودک یا والدین یا سرپرستان قانونی او محترم می‌شمارند و تضمین خواهند کرد.

با همه این تفاسیر این روزها نام کودک که به گوشم می‌خورد به ناگاه به‌یاد چیزهایی می‌افتم. به یاد قلعه‌ی حیوانات و جمله‌ی معروفش: «همه‌ی مردم با هم برابرند اما بعضی برابرترند».

به یاد برابری کودکان و برابرتری کودکان اروپایی.
به یاد معصومیت و تجربه، به یاد حق آب، به یاد اندیکاتور، به یاد حروف غین ز و ه ، به یاد کسی که باید بیاید… (غزه…)

 

یادداشت از : حبیب اله صداقت دبیر هنرآموز