ضرب‌المثل‌های شیرین لاری(بخش سوم)

هادی شاکرپور بعنوان یک فعال اجتماعی و فرهنگی که از سال‌های دور با روزنامه و پایگاه خبری میلاد لارستان همکاری دارد، اقدام به گردآوری ضرب‌المثل‌های موجود در زبان لاری کرده است.

به گزارش میلاد لارستان، زبان یکی از اصلی‌ترین شاخص‌های ارتباط بین جوامع بشری بخصوص در محیط‌های هم‌زبان و هم‌فرهنگ محسوب می‌شود. در زبان بااصالت لارستانی نیز به واسطه غنا و محتوای قوی آن، همچون سایر زبانهای دارای ریشه، دارای مضامین و مفاهیم گسترده‌ای است.

هادی شاکرپور بعنوان یک فعال اجتماعی و فرهنگی که از سال‌های دور با روزنامه و پایگاه خبری میلاد لارستان همکاری دارد، اقدام به گردآوری ضرب‌المثل‌های موجود در زبان لاری کرده است. هرچند بسیاری از این ضرب‌المثل‌ها به ویژه در نسل جوان کمتر کاربرد دارد و به فراموشی سپرده شده است اما به منظور یادآوری و مهمتر از آن آشنایی نسل جدید از غنای زبانی اصیل لارستانی و ترویج بهره‌گیری از آن، این ضرب‌المثل‌ها در چند بخش در پایگاه خبری میلاد لارستان منتشر می‌گردد که سومین قسمت آن را در زیر می‌خوانید:

شماره : شانزده

بِچ تا گِرِیخ نِکُن نَنَه شیر اُشنادِ

۱- بِچ = بچه- نوزاد – کودک

۲ – گریخ = گریه

۳- نِکُن = نکند

۴- ننه = مادر

۵- اُشنادِ = به او نمی‌دهد

کاربرد این ضرب المثل زمانی گویند که برای خواستن چیزی باید حرف زد حق خود را گرفت و می‌توان به خواستن توانستن است اشاره کرد و در موارد دیگر می‌توان گفت تا چیزی نگویی طرف نمیفهد تو میخواهی یا نه اشاره کرد….

 

شماره : ۱۷

نِ وَسِ کَل اوخَن نِ وَسِ کور بِرَخص

 یا ( چه وسه کل اوخنش چه وسه کور برخصش )

۱- نِ = نه

۲- وَسِ = برای

۳- کَل = ناشنوا – کر

۴- اوخَن = بخوان (امر از خواندن )

۵- برخص = رقصیدن

کاربرد این ضرب المثل زمانی گویند که وقتی طرف به هیچ عنوان حرف تو را نمی‌شنود و گوشش را می‌گیرد پند یا نصیحت تو بی فایده است و ارزش گفتن ندارد و جز وقت تلف کردن برای اینگونه آدمها چیز دیگری نیست گویند و می‌توان به معادل فارسی آن نرود میخ آهنی در سنگ اشاره کرد …. و در مثل دوم فرقی نمی‌کند برای کسی که هیچ چیز را درک نمي کند یا نمیفهد ….

شماره : ۱۸

پِشِ خر چه کاه چه زعفروو

۱- پِشِ = پیشِ

۲- خر = الاغ

۳- کاه = علوفه خشک

۴- زعفروو = زعفران

کاربرد این ضرب المثل زمانی گویند که برای شخصی هر چه خوبی کنی فرقی نمی‌کند و طرف نه درک می‌کند نه تشکر و می‌توان به بشکند دستی که نمک ندارد هم اشاره کرد.

شماره : ۱۹

جو وَختِ زرد وابُویس اَر چی تَوی آوو شَه کُرز آبَن

۱- جو = از غلات

۲- وَختِ = وقت

۳- وابویس = شد

۴- اَر = هر

۵- چی = چه

۶- تَوی = می خواهی

۷- آوو = آب

۸- شَه = در اینجا معنی پایش می‌دهد

۹- کُرز = تقسیم بندی زمین کشاورزی

۱۰ – آبن = در اینجا معنی دادن می‌دهد

کاربرد این ضرب المثل زمانی گویند که برای انجام دادن کاری دیگر دیر است و هر چه تلاش کنی هیچ فایده ای ندارد و می‌توان معادل فارسی آن به نوش دارو بعد مرگ سهراب اشاره کرد…

 

شماره : ۲۰

صافی اَ اَسسَمه اَگوو برو چار کَلَ کی

۱- صافی = آبکش

۲- اَ = در اینجا به معنی(به)

۳- اَ سسَمه = کف گیر

۴- اَگوو = می گوید

۵- چار = چهار ۴

۶ – کلَکی = سوراخی( سوراخ)

کاربرد این ضرب المثل زمانی گویند که شخصی که خودش صدها عیب دارد طعنه به کسی می‌زند که عیب کمتری دارد یا به طور ساده تر عیب خودش را نمی‌بیند ولی مال دیگران را می بیند اشاره کرد….

 

گرد آورنده ؛ هادی شاکرپور

ف ۱۱۰