هنرمند با آثارش نامیراست؛ پژمان با هر بار نواخته شدن «سرود لارستان» زنده می‌شود

یک فعال فرهنگی ـ هنری گفت: هنرمند با آثارش همیشه زنده است. آثار احمد پژمان نامیراست و او با هر بار پخش شدن «سرود لارستان» در رویدادهای رسمی شهر، دوباره و دوباره زنده خواهد شد.

به گزارش میلاد لارستان، مراسم بدرقه‌ی هنرمند برجسته‌ی موسیقی ایران، زنده‌یاد احمد پژمان، در زادگاهشان لار، نه‌تنها صحنه‌ای پرشور و باشکوه از حضور اهالی هنر بود، بلکه نام لار را بیش از پیش در کانون توجه جامعه‌ی هنری کشور قرار داد. برای بررسی ابعاد این رویداد با خانم سعیده آرین، فعال فرهنگی ـ هنری و فرزند هنرمند فقید و محبوب لارستان، زنده‌یاد رحیم آرین ـ رئیس اسبق اداره‌ی فرهنگ و ارشاد اسلامی لارستان ـ به گفت‌وگو نشستیم.

 

 

خانم آرین، شما به‌عنوان فرزند هنرمند فقید و محبوب لارستان، زنده‌یاد استاد رحیم آرین، مراسم بدرقه‌ی زنده‌یاد احمد پژمان در تهران را چگونه ارزیابی می‌کنید و این مراسم چه تأثیری در شناساندن زادگاه ایشان، شهر لار، به جامعه‌ی هنری کشور داشت؟

مراسم تشییع پیکر استاد طبق روال مرسوم بدرقه‌ی مفاخر و هنرمندان در مقابل تالار وحدت تهران برگزار شد. ارکستر سمفونیک قطعاتی از آثار استاد را نواخت و چهره‌های مطرح هنر و موسیقی کشور در این مراسم حضور داشتند. بزرگان موسیقی از جمله استاد کیهان کلهر و استاد حسین علیزاده با اشک‌هایشان استاد پژمان را بدرقه کردند. البته با وجود تلاش‌های مدیران، بنیاد رودکی و دست‌اندرکاران برگزاری، ضعف‌هایی هم در مراسم دیده می‌شد.

خانم یلدا ابتهاج در توضیح این نکته عبارتی زیبا به کار بردند و گفتند: «این برنامه برای استاد پژمان کم است. من از آلمان برای همین مراسم آمدم و بازمی‌گردم. آمده بودم که در کنار شما اندوهم را آرام کنم اما حس و حال این برنامه برایم کافی نبود» (نقل به مضمون).

در طول مراسم چندین بار از زبان سخنرانان تأکید شد که تدفین و بزرگداشت استاد در زادگاهشان، شهر لار، برگزار خواهد شد و مردم خیراندیش این شهر برگزارکننده‌ی اصلی آن خواهند بود. همچنین از آقایان حمید منشی، اسحاق شاکری و هنرمندان لار که پیگیر انتقال پیکر استاد بودند، تقدیر شد.

پس از مراسم، همراه دوستان همشهری نزد خانم ابتهاج رفتیم. به ایشان گفتم: «امیدوارم این انتظاری که به‌درستی مطرح کردید در زادگاه ما محقق شود و اندوه کمی آرام بگیرد.» بعدتر از دوستان شنیدم که خوشبختانه مراسم لار مورد رضایت کامل خانواده و همراهان استاد بوده است.

 

بازتاب این مراسم در میان هنرمندان و دوستان شما چگونه بود؟

روز شنبه پس از مراسم، جلسه‌ای در معاونت هنری با دوستان رشته‌ی نمایش درباره‌ی برگزاری جشنواره‌ی تئاتر داشتم. چون بیشتر دوستان می‌دانند لاری هستم (و اگر هم ندانند خودم معرفی می‌کنم)، صحبت به مراسم بدرقه در لار کشیده شد. با وجود اینکه دوستان حاضر در جلسه فعالان موسیقی نبودند، اما تصاویر منتشرشده در فضای مجازی آن‌قدر تأثیرگذار بود که همگی اذعان داشتند مراسم بسیار درخور شأن استاد و آبرومندانه برگزار شده است.

دوستان دیگری هم در فضای مجازی برایم پیام فرستادند و تصاویر مراسم را ارسال کردند و ابراز رضایت داشتند. من هم پاسخ دادم: «از مردم مهمان‌نواز لار کمتر از این انتظار نمی‌رود.»

وقتی تصاویر مراسم را دیدم، بیشتر از هر چیز دلتنگ شدم که کاش در لار حضور داشتم. شرمنده‌ام که نتوانستم سهمی درخور در برگزاری داشته باشم. همین‌جا یک بار دیگر از همه‌ی دست‌اندرکاران، متولیان و هنرمندان موسیقی تشکر می‌کنم که با وجود همه‌ی سختی‌ها این برنامه را به زیبایی مدیریت کردند.

 

به نظر شما جامعه‌ی هنری ایران چگونه می‌تواند یاد و میراث احمد پژمان را زنده نگه دارد؟

هنرمند با آثارش همیشه زنده است. آثار احمد پژمان نامیراست و او با هر بار پخش شدن «سرود لارستان» در رویدادهای رسمی شهر، دوباره و دوباره زنده خواهد شد.

چهره‌های شاخص هنری در نگاه اجتماعی یک شهر تغییر ایجاد می‌کنند. همین شنیدن نام استاد در یک جوان لاری می‌تواند خودباوری ایجاد کند. جوان با خودش می‌گوید: «من هم می‌توانم احمد پژمان شوم.» همین جرقه‌ها جریان‌ساز است.

آثار استاد در حوزه‌ی موسیقی کلاسیک است. ما در لار پتانسیل‌های خوبی در موسیقی ایرانی داریم، اما در زمینه‌ی موسیقی کلاسیک نیاز به تلاش بیشتری هست. با توجه به استعداد و علاقه‌ی جوانان، ای کاش امکان تأسیس هنرستان موسیقی یا یک مرکز تخصصی آموزش موسیقی به نام و یاد استاد فراهم شود. هنرستان هنرهای زیبای فعلی می‌تواند رشته‌ی موسیقی را بیفزاید، اما بهتر است مرکزی اختصاصی برای این رشته ایجاد شود.

 

فکر می‌کنید لار چگونه می‌تواند از این فرصت برای معرفی بیشتر ظرفیت‌های فرهنگی و هنری خود استفاده کند؟

واقعیت تلخ این است که لار، مانند سال‌های اوج فعالیت فرهنگی و هنری‌اش، مدتی است از چرخه‌ی رسانه‌ای حوزه‌ی فرهنگ و هنر خارج شده است. همان‌طور که خوانندگان می‌دانند، در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ هنرمندان لار در رشته‌های هنری میدان‌دار بودند و به واسطه‌ی حضور در رویدادهای ملی و استانی، این شهرستان چهره‌ای فرهنگی در کشور داشت. هنوز هم بسیاری لار را با همان افتخارات به یاد می‌آورند.

اما در سال‌های اخیر، این چهره‌ی فرهنگی جای خود را به چهره‌ای اقتصادی داده و بسیاری لار را با تراز مالی می‌شناسند و می‌گویند: «لاری‌ها پولدارند.» البته این هم ذکر خیر است، اما واقعیت این است که لار و به‌طور کلی لارستان، پهنه‌ای تاریخی و فرهنگی است که هنرمندان، محققان و پژوهشگران برجسته‌ای پرورش داده است. این وجه از شهرستان در کشور کمتر شناخته شده و نیازمند تقویت است.

بدرقه‌ی استاد پژمان بار دیگر لار را به صدر اخبار فرهنگی ـ هنری بازگرداند. این فرصت خوبی برای هنرمندان و متولیان فرهنگی است تا این مسیر را با خلق آثار و بسترسازی صحیح ادامه دهند.

 

اگر بخواهید پیامی به جوانان لاری درباره‌ی میراث احمد پژمان بدهید، چه می‌گویید؟

ما درخت نیستیم؛ ثابت نمی‌مانیم، حرکت و رشد می‌کنیم. استاد پژمان در لار متولد شد، آثار مهمی خلق کرد، با خوی گرم جنوبی‌اش محبوب شد، تجربه کرد، سختی کشید، آموخت و ساخت، و در پایان «یک هنرمند لاری» باقی ماند و به زادگاهش بازگشت.

اگر در وجودتان استعداد و علاقه‌ای یافتید، آن را در لار پرورش دهید. هویت و فرهنگتان را بغل کنید و برای آموختن راهی مسیرهای تازه شوید. به ریشه‌های فرهنگی خود وفادار بمانید. نترسید از راه‌های دشوار و دوری از خانه. مسیر پیشرفت را با اراده طی کنید.

کسی از شما نمی‌خواهد شاخص و برجسته باشید. همین که در مسیر علاقه‌مندی و استعدادهایتان حرکت کنید، بیاموزید و لذت ببرید، شما برنده‌اید.

 

گفت‌وگو با سعیده آرین نشان داد که بدرقه‌ی ابدی استاد احمد پژمان در زادگاهش لار، تنها یک مراسم سوگواری نبود؛ بلکه فرصتی بود برای بازخوانی هویت فرهنگی این دیار و یادآوری جایگاه ماندگار هنرمندی که ریشه در خاک لار داشت و شاخه‌های هنر او تا دورترین نقاط جهان گسترده شد. پژمان تنها یک موسیقیدان برجسته نبود، بلکه چراغی بود که راه را برای نسل‌های آینده روشن می‌کند.

امروز، نام او بار دیگر لار را در حافظه‌ی فرهنگی ایران زنده کرد. امید آن است که این رویداد، سرآغازی برای بازگشت پررنگ‌تر لار به عرصه‌ی فرهنگ و هنر کشور باشد و میراث استاد پژمان الهام‌بخش جوانان دیاری گردد که تاریخ، فرهنگ و هنر را در رگ‌های خود جاری دارد.

 

یادش گرامی و راهش پررهرو باد.

 

مصاحبه از: حمیدرضا پریدار

ف ۱۱۰