چهار دهه مطالبه‌گری برای اتصال لار به شبکه ریلی کشور

با انتشار خبر پروژه راه‌آهن شیراز–بوشهر و اتصال جهرم به شبکه ریلی کشور، بار دیگر این پرسش بنیادین مطرح می‌شود که چرا لار، شهری با سابقه بیش از چهار دهه مطالبه‌گری در حوزه راه‌آهن، همچنان در سایه بی‌توجهی و ناکارآمدی تصمیم‌گیری‌های کلان، از نقشه ریلی کشور حذف شده است. راه‌آهن نه تنها یک پروژه عمرانی صرف نیست، بلکه زیرساختی راهبردی برای توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به شمار می‌رود.

تجربه شهرهای همجوار نشان می‌دهد که هر جا شبکه ریلی گسترش یافته، موجی از رونق اقتصادی، جذب سرمایه‌گذاری، توسعه صنعتی و افزایش فرصت‌های شغلی ایجاد شده است. جهرم با اتصال به شبکه ریلی، به کانونی تازه در حمل‌ونقل جنوب فارس بدل می‌شود و زمینه صادرات محصولات کشاورزی آن فراهم خواهد شد؛ شیراز با برخورداری از راه‌آهن شیراز–اصفهان و پروژه‌های جدید، جایگاه خود را به‌عنوان مرکز ثقل اقتصادی و فرهنگی استان تثبیت کرده است؛ بوشهر با اتصال ریلی به حلقه‌ای کلیدی در صادرات و واردات کشور تبدیل می‌شود؛ و فیروزآباد و کازرون نیز با بهره‌مندی از مسیرهای جاده‌ای و طرح‌های توسعه‌ای، سهم بیشتری در اقتصاد منطقه‌ای یافته‌اند.

در مقابل، لار با وجود موقعیت جغرافیایی ممتاز و ظرفیت‌های تاریخی و فرهنگی، همچنان از این فرصت‌ها محروم مانده است. این محرومیت نه تنها به معنای عقب‌ماندگی اقتصادی، بلکه به معنای تضعیف جایگاه اجتماعی و فرهنگی شهری است که می‌توانست حلقه اتصال جنوب فارس به شبکه ملی حمل‌ونقل باشد. پرسش اساسی این است که ناکارآمدی در کجا ریشه دارد: آیا تمرکزگرایی در سیاست‌گذاری ملی موجب شده تنها مراکز استان‌ها دیده شوند و شهرهای مهمی چون لار نادیده گرفته شوند؟ آیا مدیریت منطقه‌ای و استانی در دفاع از حقوق متوازن شهرها کوتاهی کرده است؟ یا اینکه نمایندگان لار در مجلس و شوراهای عالی نتوانسته‌اند مطالبه تاریخی مردم را به نتیجه برسانند؟

نادیده گرفتن لار در پروژه‌های ریلی، پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جدی به همراه دارد. از منظر اقتصادی، محرومیت از سرمایه‌گذاری‌های کلان و کاهش فرصت‌های شغلی، این شهر را در وضعیت عقب‌ماندگی قرار داده است. از منظر اجتماعی، مهاجرت نخبگان و جوانان به شهرهای برخوردار شدت یافته و از منظر فرهنگی، نقش تاریخی لار در نقشه توسعه ملی کمرنگ شده است. این وضعیت نشانه‌ای روشن از بی‌عدالتی توسعه‌ای و ناکارآمدی در نظام برنامه‌ریزی کشور است.

از این رو، لازم است نهادهای نظارتی، رسانه‌ها و جامعه مدنی، پویش و بررسی ناکارآمدی‌ها را در سه سطح ملی، استانی و محلی آغاز کنند تا راه‌آهن لار از محاق فراموشی خارج شده و جایگاه واقعی خود را در نقشه توسعه کشور بازیابد. تنها با شفاف‌سازی، مطالبه‌گری مستمر و بازنگری در سیاست‌های توسعه‌ای می‌توان امید داشت که این شهر تاریخی و اثرگذار، به جایگاه شایسته خود در مسیر پیشرفت و عدالت دست یابد.

نگارش :دکتر محمد جان پرور