ضرب المثل ها(15)

گفتيم كه تنور ضرب‌المثل‌ها و اصطلاحات و كنايات لاري پيش بي‌بي هميشه گرمه.
صحبت‌هاي شيرين بي‌بي وقتي كه آميخته با ضرب‌المثل‌ها واصطلاحات مي شه، شيرين‌تر و بامفهوم‌ترند اين بار هم شما با چند نمونه از اونا آشنا بشين و به گنجينه اصطلاحاتتون اضافه كنين.

تَنُم كوه بُده، مو نِمونده
تنم مثل يك كوه بوده، مويي از آن نمانده است.
غم و اندوه از من كه چون كوه استوار و قوي بودم فرد لاغر و ضعيفي ساخته است.
كنايه از اين است كه غصه، مرا از پاي در آورده است.
***
خار، شَه پَئه خار اَدَر آردَه.
خار را كنار خار بيرون آورده است.
كنايه از تلافي به مثل كردن است.
***
آو اَتش چو، تَش اَآو
آب روي آتش ريخته شد و آتش به آب رفت.
كنايه از اين است كه آبها از آسياب افتاد سرو صداها خوابيد همه چيز تمام شد.
***
گِل نَم ديده و آوه تَمومه!
گِل آب ديده و آبي تمام است.
به كسي كه در معرض آسيب قرار دارد گفته مي‌شود مثل بيماري كه در آستانه مرگ است.
***
شَه تُمبو شُندِم (اصطلاحي است)
آبرويم برد – هرچه بد وبيراه بود نثارم كرد.
***
مَه مَوي، تو اُتنووي؟
من مي‌خواهم تو نمي‌خواهي؟
وقتي به كسي چيزي ببخشي و او راضي به گرفتن آن نباشد و يا براي گرفتن آن ناز كند.
***
شَه تِر تَوو بِسِّم
در اين كار برايم موانع ايجاد كرد و مرا به زحمت انداخت. مرا به دلهره انداخت.
***
گُش، شَه لوئه مِخِه. (كنايه است)
گوشش روي ميخ است.
گوش به زنگ است مترصد فرصت است كه چيزي بشنود و بهانه به دستش بيفتد.
***
گُشُم، كِرم بِزن. (كنايه است)
گوشم كرم بزند.
كنايه از اين است كه چيزي نشنيده‌ام، منظور اين است كه از هياهو و شايعاتي كه همه‌جا پخش است چيزي نشنيده‌ام و گويي كر بوده‌ام.
***
قَدُكو سِرَه خَرَه واكُن (اصطلاحي است)
كمي سرت را كج كن.
قدري بخواب به خودت استراحت بده.
***
موقع نو خَردَه سورمَه اَچَش كِردَه شَواياد دا.
هنگام ناهار يا شام خوردن، سورمه به چشم كشيدن را به ياد مي‌آورد.
وقتي كه سفره پهن باشه و همه سر سفره نشسته باشند ولي يك نفر از آنها كاري را به ياد بياورد و همان موقع برود كه انجام دهد و ديگران را منتظر بگذارد.