به كجا مي‌رويم؟(2)

در یادداشت گذشته فهرست‌وار آنچه پس از پيروزي انقلاب سپري شده بود بيان گرديد. اينك دنباله مطالب را پيگيري مي‌نماييم.

نكته‌اي كه در یادداشت گذشته نوشته شد در عموم انقلاب‌ها وجود دارد اين يك قانون كلي است كه هر حركت انقلابي يك حركت ارتجاعي به دنبال دارد كه اين حركت توسط نيروهاي ضد انقلاب اعم از داخلي و خارجي يا نيروهاي نفوذي يا آنهايي كه منافعشان به خطر افتاده يا نيروهايي كه در انقلاب مشاركت داشته‌اند اما با اخلاق انقلاب رشد نكرده‌اند صورت مي‌گيرد. توضيح اين نكته ضروري است كه يك حركت انقلابي تا زماني كه اصول آن در قلب‌ها تثبيت نشود و مباني آن نهادينه نگردد استمرار نمي‌يابد .

به عنوان نمونه شخصيت‌هايي مانند طلحه، زبير، زيدبن ثابت و مانند اين‌ها چرا پس از سپري شدن مدت زماني از انقلاب پيامبر ديدگاه ديگري يافتند و با گذشت زمان در حكومت  امام علي(ع) جنگ جمل را عليه حكومت امام به راه انداختند و نيروهايي كه بايد حامي امام(ع) مي‌بودند مخالف امام (ع) شدند آيا جز اين بود كه اصول و مباني انقلاب پيامبر در وجود آنها ثابت و راسخ نشده بود؟ به عبارت دقيق‌تر اخلاق انقلابي در وجود آنها رسوخ نكرده بود .

اين نكته در انديشه برخي مانند سعد وقاص، معاويه، عمروبن العاص و… بارزتر  و روشن‌تر بود و برخي از هم‌اينان بودند كه جنگ صفين را به راه انداختند  ابن ابي‌الحديد از علماي بزرگ اهل سنت مي‌گويد  اين مسأله براي رد معاويه كافي است كه رودر روي امام و رهبر زمان خود ايستاد و با او جنگيد.

براي فهم بهتر اين مسأله تعريفي از اخلاق ارائه مي‌دهيم. مي‌گويند «انجام افعالي بدون رويه و فكر را اخلاق گويند» به عبارت ديگر اخلاق نياز به انديشيدن و فكر كردن ندارد. راننده‌اي را در نظر بگيريد كه با شما صحبت مي‌كند به موقع دنده را تعويض مي‌نمايد در مورد حساس ترمز مي‌گيرد و حتي تغيير صداي ماشينش را تشخيص مي‌دهد همه اينها بدون انديشيدن و فكر كردن صورت مي‌گيرد.  به عكس، راننده‌اي كه در موقع خطر فكر كند بايد چه كار كند ترمز بگيرد يا گاز، دنده عوض كند يا سرعت كم كند و… راننده نيست.

فعاليت راننده اولي را در رانندگي اخلاق مي‌ناميم زيرا بدون نياز به انديشه و فكر صورت مي‌گيرد اما فعاليت راننده دوم ناشي از سردرگمي و ناشي‌گري است و به همين خاطر احتمال تصادف و ضربه خوردن يا ضربه زدن و سقوط داده مي‌شود.  لذا رانندگي دومي قابل قبول نخواهد بود زيرا افعال و كردار رانندگي در او ثابت و راسخ نشده و به صورت ملَكه در نيامده و به اصطلاح امروزي نهادينه نگرديده است.

جريان انقلاب نيز همين حالت را دارد مثلاً اگر كسي تزكيه نفس نكرده باشد، زبان خود را به منطق صواب عادت نداده باشد، خويشتن را در عبادت و اطاعت الهي مشتاق ننموده باشد در رسيدگي به محرومان و مستضعفان خود را مهيا نشناخته باشد جريان معادت و پاسخگويي به دستورات الهي را در خود رسوخ نداده باشد و… با اخلاق اسلام و انقلاب اسلامي آشنايي ندارد و با كوچكترين ناملايمات از صحنه بيرون مي‌رود يا مسيري غير از مسير حق را انتخاب مي‌نمايد .

 

ادامه در یادداشت های بعدی