گزارش سایت «اقتصادآینده» از اهمیت رسیدگی به بازارهای تاریخی ایران و بازار قیصریه لار

رسیدگی به میراث گرانبهای گذشتگان بر توسعه بتن محور مقدم است و صیانت از میراث ارزشمند فرهنگی باید در اولویت قرار گیرد.

به گزارش میلاد لارستان به نقل از اقتصادآینده نیوز، بازارهای سنتی ایران طلایه دار آداب و رسوم این سرزمین هستند. بازار در فرهنگ غنی ایرانی – اسلامی منحصر به مکانی برای داد و ستد و سوداگری نمی شود؛ بلکه فرهنگ غنی این سرزمین جاودانه در یکایک حجره های بازارهای سنتی نمایان است. جایی که مروت و آداب دانی بازاریان آوازه جهانی دارد و با نگاهی عمیق و ریشه دار پرچم دار هویت تاریخی و انسانی ایرانیان هستند.

از بازارهای مرمرین و خوش رنگ و لعاب امروزی عبور کنیم و به معماری چشم نواز بازارهای ایران در سده های پیشین می رسیم. جایی که منادیان هنر از خشت خام شاهکار معماری خلق می کردند و چشم انداز بازارهای شیراز، یزد، تبریز و اصفهان آوازه جهانی دارد. امروزه گردشگران و شهروندان دل خسته از ظواهر مدرنیته سراغی از مراکز خرید مدرن نمی گیرند و به جای آن پی جور بازارهای سنتی، بومگردی ها و کوچه باغ هایی می شوند که نتایج ممارست پیشینیان در آنها مستور است.

از مردم و معماری که بگذریم، به مولفه های روح نواز فرهنگی می رسیم. بارقه های فرهنگ اصیل مردمان این دیار در رفتار بازاریان ممدوح است. جایی که برای نیکوکاری پیش قدم می شوند و در برگزاری رویدادهای اجتماعی پیش قدم هستند. بازاریان در تمامی رویدادهای سیاسی و اجتماعی نقش آفرین بوده اند و تجارت یگانه دغدغه آنها نبوده است.

اگرچه امروز بازارهای سنتی ایران کمتر نشانه ای از تولیدات فاخر ایرانی دارند و به اشغال چشم بادامی ها درآمده اند؛ اما هنوز نشانه های تمدنی و فرهنگی در آنها مشهود است و هر روز بر مرغوبیت آنها افزوده می شود. چالش های سد معبر و حضور اتباع بیگانه غیرمجاز در آنها نهادینه شده و کاشی های هفت رنگ و خشت های خام رفته رفته جای خود را به مصالح مدرن می دهند.

در همین راستا گروه گزارش اقتصادآینده نگاهی بر یکی از بازارهای اصیل ایرانی، یادگار دوران پرفروغ زندیه داشته است. بازار وکیل شیراز فراتر از یک مقصد برای تجارت، دارای بارقه های اصیل فرهنگی، هنری و تمدنی است. جایی که عطر ادویه و رنگ پارچه و صنایع دستی روح مخاطبان را نوازش می کند.

استاندار فارس با تأکید بر ضرورت حفظ و نگه‌داری بازار تاریخی وکیل متناسب با شأن و جایگاه آن، بر تسریع روند مرمت و بهسازی سقف آن تأکید کرد.

حسینعلی امیری در گفتکو با اهالی بازار وکیل و بازار روح‌الله به بررسی مسائل و مشکلات کسبه پرداخت و خاطرنشان کرد: بازار وکیل سرمایه‌ای ملی و میراثی جهانی است که با حفظ اصالت های آن باید برای ساماندهی و بهسازی آن اقدام کرد. وی بر لزوم دفاع اصناف از هویت دینی و تاریخی بازار تاکید کرد و گفت: اجازه ندهیم معدود افرادی این هویت را خراب کنند.

استاندار فارس با اشاره به قدمت بازار وکیل شیراز بیان کرد: این بازار شریف است و کسبه و حجره‌های آن تاریخ و هویت شهر هستند که باید حفظ شوند.

وی با تأکید بر اینکه دولت نباید رقیب بخش خصوصی باشد، گفت: اعتقادی به تعطیلی واحد صنفی ندارم، چون یک زنجیره شغلی تعطیل می‌شود، در عوض باید با متخلف برخورد شود.

امیری همچنین با بیان اینکه اصناف در گردشگری استان هم نقش موثری دارند، از اصناف خواست سندی درباره نقش آنان در گردشگری استان فارس تهیه و ارائه کنند.

او با تاکید بر رعایت ضوابط ایمنی در بازار وکیل گفت: حل مشکلات این میراث جهانی، مسائل مربوط به دیواره‌های بازار، سقف‌ها، سدمعبر و پیشخوان حجره‌ها در بازار وکیل باید با همکاری کسبه و همکاری میراث فرهنگی، شهرداری و معاونت امور زائرین و گردشگری استانداری فارس چاره‌اندیشی شود.

در همین راستا سرپرست معاونت هماهنگی امور گردشگری و زیارت استانداری فارس با تاکید بر اینکه تبدیل بازارهای تاریخی فارس به پاساژ ممنوع، گفت: قرار نیست بازارهای تاریخی به پاساژ و مراکز خرید مدرن تبدیل و شبیه شوند و باید هویت تاریخی، فرهنگی و کارکردی خود را همچنان حفظ کنند.

مهدی پارسایی بر لزوم حفظ منظر تاریخی بازار های تاریخی استان افزود: در اکثر شهرستان های فارس، آثار و بافت های تاریخی و ارزشمندی وجود دارد که باید به درستی حفاظت، مرمت و نگهداری شوند که از این آثار می توان به بازارها اشاره کرد.

وی گفت: بازارهای متعدد و متعلق به دوره های مختلف تاریخی در شهر ستان های لار، شیراز، کازرون، جهرم و… وجود دارد که طی صدهای گذشته کارکرد خود را همچنان حفظ کرده اند اما متاسفانه شاهدیم که منظر تاریخی و بصری برخی از این آثار با دخل و تصرف هایی سهوی مخدوش شده است.

سرپرست معاونت هماهنگی امور گردشگری و زیارت استانداری فارس، آگاه سازی حجره داران و کسبه بازارهای تاریخی نسبت به رعایت ضوابط و اصول حفاظتی و نگهداری از آثار تاریخی را ضروری دانست و تأکید کرد: با اینکه کارکرد اصلی بازارهای تاریخی در فارس حفظ شده اما جا دارد حفظ منظر تاریخی این آثار در اولویت قرار گیرد چرا که برای نمونه با قدم زدن در بازار وکیل شیراز با یک ناهماهنگی بین حجره ها روبه رو می شویم.

پارسایی با بیان اینکه نباید حجره های بازارهای تاریخی مانند مغازه ها در پاساژ ها و مراکز خرید دکور شود، گفت: صرف نظر از اینکه بازار وکیل شیراز یا بازار قیصریه لارستان همواره به عنوان مراکز مهم اقتصادی جنوب کشور به شمار می روند، این آثار در طول تاریخ و به گواه سفرنامه های متعدد سیاحان خارجی و داخلی به مجموعه فرهنگی- گردشگری تبدیل شدند که باید منظر تاریخی و هویتی آن همچنان حفظ شود.

وی با اشاره به اینکه دکور حجره های بازار متناسب با فضاهای تاریخی باشد بر ضرورت مشارکت بیشتر بازاریان در مباحث مرمتی بازارهای تاریخی به عنوان ذی نفعان این مجموعه ها تاکید کرد.

پارسایی به بازدید اخیر استاندار محترم فارس از بازار وکیل شیراز نیز اشاره کرد و گفت: در این بازدید به دستور استاندار محترم فارس مقرر شد با مدیریت معاونت هماهنگی امور گردشگری و زیارت استانداری، کارگروهی برای بهسازی مرمت و ساماندهی بازار وکیل شیراز در دفتر فنی استانداری فارس تشکیل شود که اعضای این کارگروه هم از اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی فارس، شهرداری شیراز، شورای بازار، ادارات برق، آب ومخابرات و دیگر دستگاه های خدمات رسان خواهند بود.

به گزارش اقتصادآینده نیوز، بسیاری از بازارهای تاریخی ایران دچار غفلت های نابخشودنی هستند. مرمت های غیراصولی، نوسازی با مصالح ناهمگون، خلاهای ایمن سازی، غیبت صنایع دستی چشم نواز ایرانی و بسیاری از چشم پوشی ها زمینه ساز زوال تدرجی بازارهای سنتی را پدید آورده اند.

به راستی که شهرهای دیرینه ایران منهای بازارهای سنتی گوهر شب چراغ خود را از دست می دهند و در آتش بی ریشگی و بحران هویت می سوزند. به همین دلیل باید رسیدگی به میراث گرانبهای گذشتگان بر توسعه های بتن محور مقدم شود و صیانت از ارزش های گرانبهای گذشتگان در اولویت قرار گیرد.

 

گزارش: سعیدرضا امیرآبادی

ف ۱۱۰