کاش به جای تاج گل بر مزار پژمان، در زمان حیاتش تبسم تحسین به او هدیه می‌کردیم

 

دکتر محمد ابراهیم انصاری‌لاری با تأکید بر جایگاه استاد احمد پژمان به‌عنوان یکی از پیشگامان موسیقی اصیل ایرانی و از چهره‌های اثرگذار در پیوند موسیقی ایرانی و موسیقی غربی، گفت: افسوس که بسیاری از ما ایرانیان، به‌ویژه در جنوب کشور، بزرگان خود را دیر می‌شناسیم و دیر می‌ستاییم؛ کاش به جای نثار تاج گل بر مزار پژمان، در زمان حیاتش تبسم تحسین و نگاه ستایش را رو در رو به او هدیه می‌کردیم.

به گزارش میلاد لارستان، آیین نخستین سالگرد درگذشت استاد احمد پژمان، آهنگساز و موسیقیدان برجسته و نام‌آور لارستانی، با حضور مختار عباسی فرماندار ویژه لارستان، اصغر فرودی شهردار لار، سجاد میرزایی مدیرکل راه و شهرسازی شهرستان، رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی لارستان، مسعود شجاعی معاون توسعه و برنامه ریزی فرمانداری ویژه شهرستان، ابوالفضل سعیدی حقیقی و ابوذر دینی معاونان شهردار لار، جمعی از مسئولان و مدیران شهری، ادیبان و ادب دوستان و هنرمندان و هنر‌دوستان در تالار وحدت شهر لار برگزار شد.

دکتر محمد ابراهیم انصاری‌لاری، چهره فرهنگی و مدیریتی لارستان، در این آیین با ابراز خرسندی از حضور در این نشست فرهنگی و هنری، از برگزارکنندگان مراسم برای فراهم کردن فرصتی جهت گرامیداشت یاد استاد احمد پژمان قدردانی کرد و اظهار داشت: امروز گرد هم آمده‌ایم تا از شخصیت بزرگی یاد کنیم که از پیشگامان موسیقی اصیل ایرانی و از پیونددهندگان موسیقی ایرانی با موسیقی غربی بود و ادای وظیفه‌ای در برابر جایگاه ارزشمند این هنرمند فقید داشته باشیم.

ما بزرگانمان را دیر می‌شناسیم

وی با ابراز تأسف از آنچه «دیرشناختن و دیرستودن بزرگان» خواند، گفت: با کمال تأسف، ما ایرانی‌ها و به‌ویژه در بخش‌های جنوبی کشور، گاهی بزرگان خود را دیر می‌شناسیم و دیر می‌ستاییم و گویی در قدرشناسی از زمان و سال‌ها همیشه عقب هستیم.

انصاری‌لاری افزود: شخصیتی برجسته مانند استاد پژمان، هرچند در سال‌های پایانی در کنار ما و میان ما نبود، اما در جهان و زمان ما زندگی می‌کرد؛ با این حال ارزش‌های او و قدر خدماتش را بیشتر پس از آنکه در خاک سرد آرمید و به سرای ابدی شتافت، دریافتیم.

وی با بیان اینکه قدردانی از هنرمند باید در زمان حیات او صورت گیرد، تصریح کرد: کاش به جای نثار تاج گل بر مزار او، در زمان حیاتش تبسم تحسین و نگاه ستایش را رو در رو به او هدیه می‌کردیم؛ اما افسوس که از میان ما رفت، پیش از آنکه آن‌گونه که باید او را بشناسیم.

وی ادامه داد: پس از آنکه پژمان در سکوت از میان ما رفت، نامش در ایران و جهان پیچید و بسیاری تازه دریافتند که از ایران، از استان، از منطقه و از شهر ما چه گنجی برخاسته و چه رنجی کشیده است.

پژمان؛ گنجی که دیر شناخته شد

چهره فرهنگی و مدیریتی لارستان با اشاره به سال‌های پایانی زندگی استاد پژمان گفت: استاد پژمان در خلوت و سکوت روزگار می‌گذراند و اگر همه این ستایش‌ها و تجلیل‌ها در زمان حیاتش صورت می‌گرفت و خود او این سخنان را می‌شنید و می‌دید، چه‌بسا بخش‌هایی از استعداد شگرف او که در گرد خلوت و ملال تنهایی پژمرده شده بود، بیشتر شکوفا می‌شد و آثار ماندگار بیشتری از او بر جای می‌ماند.

وی با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه جامعه به هنرمندان افزود: باید هنرمند را در زمان حیاتش دید، شناخت، شنید و از او آموخت؛ چرا که قدرشناسی پس از فقدان، هرچند ارزشمند است، جای آن نگاه و تحسین به‌هنگام را نمی‌گیرد.

از لار تا وین؛ پژمان معمار پیوند موسیقی شرق و غرب

انصاری‌لاری در ادامه با اشاره به مسیر علمی و هنری احمد پژمان اظهار داشت: مرحوم پژمان در ایران و در محضر استادانی همچون حسین دهلوی و مرتضی حنانه موسیقی را آموخت و سپس برای تکمیل تحصیلات خود در یکی از سه پایتخت بزرگ موسیقی جهان، یعنی وین، راهی اتریش شد.

وی افزود: پژمان در وین از میراث موسیقیدانان بزرگ غرب همچون بتهوون، موتسارت و باخ بهره برد و توانست این میراث را با سنت‌های شرقی تلفیق کند و به‌عنوان یکی از پیشتازان و معماران پیوند موسیقی غربی با موسیقی اصیل ایرانی و شرقی، جایگاه خود را تثبیت کند.

دکتر محمد ابراهیم انصاری‌لاری با اشاره به آثار ماندگار پژمان در موسیقی فیلم و سریال گفت: از دهه پنجاه تا دهه هشتاد، بخش مهمی از آثار او را در موسیقی متن فیلم‌ها و مجموعه‌های تلویزیونی می‌توان مشاهده کرد؛ آثاری همچون «پستچی» و «رگبار» و مجموعه‌های ماندگاری که بخشی از تاریخ موسیقی تصویری ایران را شکل داده‌اند.

«سربداران»؛ شناسنامه موسیقایی احمد پژمان

دکتر محمد ابراهیم انصاری لاری یکی از برجسته‌ترین آثار احمد پژمان را موسیقی متن مجموعه تلویزیونی «سربداران» دانست و گفت: موسیقی سربداران، داستان مقاومت مردم خراسان و سبزوار در برابر حمله مغولان را روایت می‌کند؛ موسیقی‌ای سرشار از مقاومت، شور، تمنای آزادی، شرافت و ایستادگی در برابر بیگانگان.

انصاری‌لاری ادامه داد: پژمان همه این مفاهیم را با موسیقی بسیار برجسته‌ای که ترکیبی از ارکسترال غربی و ملودی‌های شرقی بود، عرضه کرد و به باور من، نام خود را به‌عنوان معمار موسیقی حماسی مدرن ایرانی ثبت کرد.

وی تصریح کرد: حتی می‌توان موسیقی متن سریال سربداران را به‌عنوان شناسنامه هنری احمد پژمان تلقی کرد؛ اثری که در آن، هویت ایرانی، مقاومت، آزادی و شرافت با زبان موسیقی روایت شده است.

از باربد تا پژمان؛ موسیقی ایرانی، روایت یک میراث کهن

چهره فرهنگی و مدیریتی لارستان با اشاره به ریشه‌های تاریخی موسیقی ایرانی اظهار داشت: پژمان در ابتدا میراث‌دار موسیقی سنتی ایرانی بود؛ موسیقی‌ای که تاریخچه آن را تا دوران ساسانی دنبال می‌کنند و نام باربد، چنگ‌نواز دربار خسروپرویز، در این تاریخ جایگاهی ویژه دارد.

وی افزود: باربد با ساخت نغمه‌ها و دستگاه‌هایی برای روزها، هفته‌ها و ماه‌های سال، بخش مهمی از میراث موسیقی ایرانی را شکل داد و این میراث در طول تاریخ، زمینه‌ساز شکل‌گیری مقام‌ها و ردیف‌های موسیقی ایرانی شد.

انصاری‌لاری با بیان اینکه موسیقی ایرانی در سنت تاریخی خود تنها برای سرگرمی و گذران وقت نبوده است، گفت: موسیقی ایرانی در حقیقت نوعی نیایش به درگاه حقیقت مطلق بوده و پس از ورود اسلام نیز عرفان اسلامی به آن رنگ و بوی دیگری بخشید.

وی خاطرنشان کرد: اگرچه فقهای اسلامی برداشت‌های متفاوت و محتاطانه‌ای درباره موسیقی داشته‌اند، اما عرفای ما موسیقی را حرکتی به سوی بالا می‌دانستند؛ به سوی آرامش مطلق، زیبایی، نظم و جذابیت آفرینش. موسیقی نیز سراسر نظم، زیبایی و آرامش است.

پژمان یکی از صداهای ماندگار تاریخ ایران بود

دکتر محمد ابراهیم انصاری لاری با اشاره به جایگاه احمد پژمان در این میراث تاریخی گفت: مرحوم پژمان یکی از صداهای ماندگار در دهلیزهای تو در توی تاریخ پرفرازونشیب ایران بود؛ صدایی که شرافت، آزادی و مقاومت ایرانیان را فریاد کرد و این جایگاه، شایسته تجلیل و پاسداشت است.

انصاری‌لاری تأکید کرد: بجاست که همه ما از این شخصیت برجسته تجلیل کنیم، اما کاش می‌توانستیم او را در زمان حیاتش ببینیم، دریابیم و از او بیاموزیم؛ نه فقط هنر او را، بلکه زیستن او، پله‌پله رفتنش و رسیدنش به قله را نیز بیاموزیم.

قدردانی از اهتمام فرهنگی لار به نام و میراث پژمان

وی در بخش پایانی سخنان خود، برگزاری این آیین در شهر لار را اقدامی ارزشمند دانست و اظهار داشت: بسیار خوشحالم که در شهر ما، در لار، به همت دوستان عزیز، شهردار و دیگر برگزارکنندگان این مراسم، از این برنامه فرهنگی غفلت نشده و برای تجلیل از یکی از شخصیت‌های ارجمند تاریخ موسیقی کشورمان، استاد احمد پژمان، اهتمام صورت گرفته است.

انصاری‌لاری با اشاره به شرایط اجتماعی کشور افزود: در شرایطی که در بیم و امید هستیم و روزگار عجیبی را سپری می‌کنیم، امیدواریم به فضل الهی از این فراز نیز عبور کنیم و کشور به آرامش، امنیت، صلح و ثبات برسد.

وی در پایان با قدردانی از برگزارکنندگان این آیین گفت: برگزاری چنین نشست‌هایی نشان می‌دهد که حتی در روزگار دشوار نیز نباید از فرهنگ و هنر غفلت کرد و باید چراغ این محافل را روشن نگه داشت.

خبرنگار: سید کامران علوی

ف ۱۱۰