مالیات سال ۱۴۰۵ نسبت به ۱۴۰۴ افزایش پیدا نکرده است

معاون مدیرکل و رئیس اداره امور مالیاتی لارستان گفت: مالیات سال ۱۴۰۵ نسبت به ۱۴۰۴ افزایش پیدا نکرده است.

به گزارش میلاد لارستان، مالیات، مهم‌ترین منبع درآمد پایدار برای اداره کشور و ارائه خدمات عمومی است؛ اما برای بسیاری از فعالان اقتصادی و شهروندان، پرسش‌هایی درباره نحوه محاسبه، معافیت‌ها، رسیدگی به تراکنش‌های بانکی، مرور زمان مالیاتی و محل هزینه‌کرد مالیات‌ها وجود دارد.

در همین راستا، خبرنگار «میلاد لارستان» گفت‌وگویی تفصیلی با عیسی عباسی، معاون مدیرکل و رئیس اداره امور مالیاتی لارستان انجام داده است.

در این مصاحبه، او به موضوعاتی مانند شهرستان‌های زیرمجموعه اداره مالیاتی لارستان، منابع مشمول مالیات، حساب‌های تجاری و پوز، مشاغل معاف از مالیات، علت مطالبه مالیات سال ۹۹، نحوه توزیع عوارض ارزش افزوده و عملکرد درآمد مالیاتی سال گذشته پاسخ گفته است.

 

بدلیل طولانی بودن گفت‌وگو، این مصاحبه، در چند بخش منتشر می‌شود که چهارمین و آخرین قسمت آن را در زیر می‌خوانید:

 

خبرنگار: در مورد مالیات سال ۱۴۰۵ نسبت به سال ۱۴۰۴، آیا افزایشی اتفاق افتاده است؟

عیسی عباسی: خیر، مالیات سال ۱۴۰۵ نسبت به ۱۴۰۴ افزایش پیدا نکرده است. حتی دو موضوع باعث می‌شود مالیات مردم کمتر شود. اول، معافیت حقوق: در سال ۱۴۰۴ معافیت سالانه حقوق ۲۸۸ میلیون تومان بود، یعنی ماهانه حدود ۲۴ میلیون تومان. امسال سقف معافیت ماهانه به ۴۰ میلیون تومان رسیده که سالانه حدود ۴۸۰ میلیون تومان می‌شود. یعنی بسیاری از افرادی که سال قبل حقوقشان مشمول مالیات می‌شد، امسال معاف می‌شوند؛ چون حقوق افزایش پیدا کرده و دولت چتر معافیت را بالاتر برده است.

دوم، معافیت مشاغل: هر شخص حقیقی در سال یک معافیت دارد. سال قبل معافیت مشاغل ۲۰۰ میلیون تومان سود بود، نه فروش. یعنی اگر کسی تا ۲۰۰ میلیون تومان سود داشت، معاف بود. امسال این مبلغ به ۲۸۰ میلیون تومان افزایش پیدا کرده است.

سوم معافیت مستغلات: هر کسی یک ملک را اجاره داده باشد، اگر درآمد دیگری نداشته باشد، پارسال تا ۲۰۰ میلیون تومان درآمد اجاره معاف از مالیات بود و امسال به ۲۸۰ میلیون تومان رسیده است.

چهارم: از طرف دیگر، نرخ ماده ۱۳۱ نیز تغییر کرده است. قبلاً تا ۲۰۰ میلیون تومان ۱۵ درصد، ۲۰۰ میلیون بعدی ۲۰ درصد و بعد ۲۵ درصد بود. از ابتدای سال ۱۴۰۵ تا ۴۰۰ میلیون تومان ۱۵ درصد شده است. یعنی نرخ‌ها طوری شده که مالیات کمتر می‌افتد.

مثلاً اگر کسی در سال ۱۴۰۴ پنج میلیارد تومان درآمد داشت و مالیاتش ۲۰ میلیون تومان می‌شد، در سال ۱۴۰۵ با همان درآمد ممکن است مالیاتش به ۱۵ یا ۱۲ میلیون تومان کاهش پیدا کند. بنابراین دو موضوع باعث می‌شود مالیات مردم کمتر شود.

البته مالیات سال ۱۴۰۴ که جنگ در آن سال بود، هنوز مطالبه نشده است. تازه در آبان‌ماه مودیان اظهارنامه می‌دهند و بعد از آن مشخص می‌شود چه زمانی وصول و پرداخت می‌شود.

 

خبرنگار: در مورد جنگ خرداد ۱۴۰۴ و آسیب‌هایی که به مردم، به‌ویژه کسبه و میدان تره‌بار وارد شد، آیا دولت کمکی برای بحث مالیاتی در نظر گرفته است؟

عیسی عباسی: قانون‌گذار به‌طور کلی در ماده ۱۶۵ قانون مالیات‌های مستقیم برای این‌گونه موارد پیش‌بینی کرده است. سیل، زلزله، جنگ و حوادث غیرمترقبه مشمول این ماده هستند. بر اساس این ماده، آسیب‌ها و خسارت‌هایی که به اشخاص وارد می‌شود، قابل کسر از درآمد همان سال آن‌هاست. البته یک شرط دارد: اینکه به واسطه ارگان، سازمان یا جای دیگری این خسارت پرداخت نشده باشد. مثلاً اگر ماشین کسی بر اثر جنگ، ترکش یا بمب از بین رفته باشد و بیمه پول آن را پرداخت کرده باشد، عملاً خسارت جبران شده است. اما اگر جایی جبران نشده باشد و مشخص باشد که به مغازه، محل فعالیت یا اموال فرد خسارت وارد شده است، طبق ماده ۱۶۵ قابل کسر از درآمد همان سال است.

در ادامه، در تاریخ ۳۱ مردادماه ۱۴۰۵ نیز بخشنامه‌ای ابلاغ شد و مکرراً به مودیان اعلام شد که کسانی که از جنگ اخیر آسیب دیده‌اند، می‌توانند خسارت خود را از درآمد سال ۱۴۰۴ کسر کنند. این کار در زمان دادن اظهارنامه انجام می‌شود. یعنی فرد در آبان‌ماه که اظهارنامه می‌دهد، در قسمت مربوطه رقم خسارت واردشده را وارد می‌کند. بعداً اظهارنامه رسیدگی می‌شود و از فرد اسناد و مدارک خواسته می‌شود. معمولاً نظریه کارشناس رسمی گرفته می‌شود تا مشخص شود چه میزان خسارت به مغازه یا محل فعالیت او وارد شده است. آن عدد از درآمد مشمول مالیات همان سال کسر می‌شود و چه بسا فرد معاف شود. این موضوع هم در قانون پیش‌بینی شده و هم سازمان امور مالیاتی در این دولت درباره آن بخشنامه صادر کرده است.

 

خبرنگار: در زمینه فروش ملک و خودرو، افراد باید مالیات بدهند. بعضی از این دست‌به‌دست شدن‌ها بیش از یک بار اتفاق می‌افتد. برای هر بار باید مالیات داده شود یا فقط بار اول؟

عیسی عباسی: برای هر معامله و هر نقل و انتقال، یک مالیات تعلق می‌گیرد. این موضوع مختص نفر اول نیست. نقل و انتقال ملک، خودرو، سرقفلی مغازه و امتیاز سرقفلی، هر بار که انتقال انجام شود، مشمول مالیات به نرخ قانونی است. در حال حاضر این مالیات به‌صورت سیستماتیک محاسبه می‌شود و امور مالیاتی هیچ دخالتی در اخذ مالیات نقل و انتقال خودرو یا ملک ندارد.

مالیات نقل و انتقال املاک در دفاتر اسناد رسمی، بر اساس منطقه‌بندی و محاسباتی که سیستم انجام می‌دهد، محاسبه و وصول می‌شود. بر اساس نوع ملک، قدمت و مساحت آن محاسبه می‌شود. تا این مالیات وصول نشود، انتقال انجام نمی‌شود. در مورد خودرو نیز قبل از تعویض پلاک، مالیات مربوطه محاسبه و وصول می‌شود. سامانه‌ای وجود دارد و دستی عمل نمی‌شود. بنابراین به ازای هر نقل و انتقال، یک مالیات تعلق می‌گیرد.

 

خبرنگار: تولیدکنندگان، به‌ویژه تعداد معدودی که در شهرک صنعتی فعالیت دارند، گلایه می‌کنند که مالیات و بیمه زیاد از آن‌ها گرفته می‌شود. آیا چنین چیزی امکان دارد؟ مالیات تولیدکنندگان بر چه اساسی تعریف می‌شود؟

عیسی عباسی: قوانین مالیاتی به‌گونه‌ای نوشته و اجرا می‌شود که حتی‌المقدور جلوی رونق اقتصادی را نگیرد. هدف ما این است که مالیات گرفته شود تا دوباره به رونق کشور برگردد، نه اینکه مانع رونق شود. اگر شخصی به‌طور قانونی کار کند و تکالیف قانونی و مالیاتی خود را انجام دهد، میزان مالیات او نباید به‌گونه‌ای باشد که مانع رونق یا باعث ورشکستگی شود. بیشتر مشکلات از بی‌اطلاعی نسبت به قانون است.

فردی فعالیت اقتصادی خود را شروع می‌کند، اما به دلیل ناآگاهی از تکالیف، بعد از یک یا دو سال با مالیات و جریمه مواجه می‌شود. جریمه‌ها سنگین می‌شود و کار برایش سخت می‌شود. تکالیفی مانند ارسال اظهارنامه، ارائه دفاتر تجاری، ثبت‌نام در سامانه مودیان و سایر موارد وجود دارد. در بحث تولید، ماده ۱۳۲ قانون مالیات‌های مستقیم را داریم که ماده‌ای بسیار مترقی است و چند صفحه از قانون را به خود اختصاص داده است. اما این معافیت برای اشخاص حقوقی غیردولتی است، نه اشخاص حقیقی. به همین دلیل وقتی کسی می‌خواهد کار تولیدی راه بیندازد، توصیه می‌کنیم شرکت تأسیس کند؛ چون اگر شخص حقیقی باشد معافیتی ندارد، اما اگر شخص حقوقی باشد می‌تواند از معافیت‌ها استفاده کند.

البته ثبت شرکت و تکالیف آن کار سختی نیست و مزیت دارد. در قانون گفته شده باید اظهارنامه هم ارائه شود. یعنی فرد باید در سر سال اظهارنامه بدهد و اعلام کند که فلان مقدار درآمد داشته و درخواست استفاده از معافیت ماده ۱۳۲ دارد. اگر شرکت راه‌اندازی کند و در شهرک صنعتی مستقر شود، قاعدتاً باید پنج سال معاف باشد، اما ممکن است به دلیل عدم انجام تکالیف، معافیت به او تعلق نگیرد.

پیشنهاد من به‌عنوان کارشناس امور مالیاتی این است که هر کسی می‌خواهد فعالیت اقتصادی راه بیندازد — از کوچک‌ترین مغازه بقالی سر کوچه تا بزرگ‌ترین بنگاه تولیدی — حتماً مشورت بگیرد. از رسانه هم می‌خواهم این موضوع را اطلاع‌رسانی کند. مردم نباید از مالیات بترسند. بیایند و ما راهنمایی می‌کنیم؛ چه بسا واقعاً معاف باشند. الان واحد تولیدی در مناطق مختلف، بسته به موقعیت، پنج سال یا ده سال معافیت دارد. در شهرک صنعتی نیز ممکن است مدت بیشتری معاف باشد.

تکلیف فرد این است که اظهارنامه بدهد، دفتر داشته باشد و بر اساس دفترش سود واقعی خود را اعلام کند. اگر کسی هزاران میلیارد هم داشته باشد، باید اعلام کند. اگر اعلام کند، ممکن است معاف شود. اما اگر نصف درآمدش را نگوید، ما رسیدگی می‌کنیم. اگر بگوید صد میلیون درآمد دارم ولی دویست میلیون بوده، آن صد میلیونی که ابراز کرده ثبت می‌شود و برای بقیه جریمه اعمال می‌شود. اگر هیچ چیزی نگفته باشد، جریمه تشکیل پرونده و کتمان اعمال می‌شود. کتمان غیرقابل بخشش است و تنها جایی است که جرائم قابل بخشش نیست. بنابراین بهتر است افراد مشورت کنند و واقعیت را اعلام کنند. آمدن به اداره مالیاتی قطعاً به نفع آن‌هاست. حتی اگر کسی می‌خواهد مالیاتش را بدهد، همان امروز بدهد بهتر است؛ چون اخیراً بخش جرائم سخت‌تر شده و اگر کسی در مهلت مقرر پرداخت کند، بخشی از جریمه بخشیده می‌شود. اگر زودتر تمکین کند، ضرر نمی‌کند.

ما در اداره مالیاتی به همکاران گفته‌ایم که مردم را روشن کنند. اگر قانون می‌گوید مالیات بگیر، ما تکلیف داریم بگیریم؛ اما ماده ۱۳۲ و مواد معافیتی مانند مواد ۱۳۲ تا ۱۴۶ می‌گوید چه چیزهایی را نگیر. ما همان معافیت‌ها را به مردم اعلام می‌کنیم. برخی تصور می‌کنند اگر معافیت را اطلاع‌رسانی کنیم، به ضرر ارباب رجوع است، در حالی که این‌طور نیست. اگر فرد اطلاع نداشته باشد و بعداً تخلفی مرتکب شود، نمی‌تواند بگوید اطلاع نداشتم. قانون خوب است و بر اساس آموزه‌های اسلامی نوشته شده است. اگر ما بد عمل کنیم، بازتابش به نظام اسلامی برمی‌گردد. رویکرد ما باید خدمت‌رسانی باشد.

 

خبرنگار: در مورد خودروهای وارداتی و خودروهای خارجی، آیا مالیات تعلق می‌گیرد یا خیر؟

عیسی عباسی: به‌طور کلی واردات مشمول مالیات است. در مبدأ ورودی، مالیات تعلق می‌گیرد. ماخذ محاسبه آن، ارزش گمرکی و حقوق ورودی است که گمرک محاسبه می‌کند و با یک درصد مشخص مشمول مالیات می‌شود. خودرو یا کالای دیگر مستثنا نیست و هر چیزی که وارد می‌شود مشمول مالیات است. البته در مورد خودروی خارجی، عدد بالایی که مردم می‌بینند، فقط مالیات نیست؛ بخش عمده آن مربوط به سود بازرگانی و حقوق ورودی است که دولت وضع کرده است. مالیات مثلاً ده درصد آن ماخذ است.

 

خبرنگار: اگر نکته تکمیلی دیگری باقی مانده است، بفرمایید.

عیسی عباسی: به‌طور کلی، سازمان امور مالیاتی در پنج شش سال اخیر سیاستش این بوده که پرونده‌های کوچک را قطعی‌سازی کند. چون رسیدگی به پرونده‌های کوچک برای سازمان هزینه زیادی دارد و وصولی آن کم است. بنابراین سازمان به سمت این رفته که به مودی کوچک بگوید خودت بیا اظهار کن چقدر درآمد داشتی؛ ما همان را قبول می‌کنیم و مالیاتش را می‌گیریم. اکثر این پرونده‌ها قطعی می‌شوند؛ یعنی بالای نود درصد قطعی می‌شوند و همان عددی که مودی اعلام کرده پذیرفته می‌شود. البته طبق مرور زمان، اگر پنج سال بعد معلوم شد درآمد بیشتری داشته، مالیات آن را مطالبه می‌کنیم. این شامل همه نمی‌شود؛ بعضی‌ها ممکن است دروغ بگویند، اما اکثراً راست می‌گویند.

سازمان وقت و هزینه رسیدگی خود را برای پرونده‌های بزرگ و اصطلاحاً دانه‌درشت‌ها می‌گذارد. چون اگر روی یک پرونده بزرگ وقت بگذارد، فعالیت و وصولی بهتری خواهد داشت. یک پرونده بزرگ با پنج هزار پرونده کوچک برابری می‌کند. بنابراین سیاست ما این است که دانه‌درشت‌ها را بگیریم و پرونده‌های کوچک را قطعی کنیم و حرف خود مودی را قبول کنیم.

 

بخش اول مصاحبه با معاون مدیرکل و رئیس اداره امور مالیاتی لارستان را اینجا بخوانید.

بخش دوم مصاحبه با معاون مدیرکل و رئیس اداره امور مالیاتی لارستان را اینجا بخوانید.

بخش سوم مصاحبه با معاون مدیرکل و رئیس اداره امور مالیاتی لارستان را اینجا بخوانید.

ف ۱۱۰