وصول ۴۴۵ میلیارد تومان مالیات در لارستان/مالیات لارستان کجا خرج می‌شود؟

معاون مدیرکل و رئیس اداره امور مالیاتی لارستان گفت: به طور کلی، اعم از مالیات مستقیم و غیرمستقیم، مالیات بر عملکرد و ارزش افزوده، مجموع وصولی مالیات در سطح لارستان در سال ۱۴۰۴، چهارصد و چهل و پنج میلیارد تومان بوده است.

به گزارش میلاد لارستان، مالیات، مهم‌ترین منبع درآمد پایدار برای اداره کشور و ارائه خدمات عمومی است؛ اما برای بسیاری از فعالان اقتصادی و شهروندان، پرسش‌هایی درباره نحوه محاسبه، معافیت‌ها، رسیدگی به تراکنش‌های بانکی، مرور زمان مالیاتی و محل هزینه‌کرد مالیات‌ها وجود دارد.

در همین راستا، خبرنگار «میلاد لارستان» گفت‌وگویی تفصیلی با عیسی عباسی، معاون مدیرکل و رئیس اداره امور مالیاتی لارستان انجام داده است.

دومین بخش از این گفت‌وگو را در زیر می‌خوانید:

 

خبرنگار: محل صرف مالیات‌های جمع‌آوری‌شده کجاست؟ مالیاتی که ما در لارستان می‌دهیم، در همین منطقه هزینه می‌شود یا کلاً به خزانه یا استان واریز می‌شود؟

عیسی عباسی: به طور کلی مالیات‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند. ما در قوانین مالیاتی مکلفیم یک سری مبالغ را تحت عنوان عوارض دریافت کنیم. خود مالیات‌ها بر اساس احکام قانونی به حساب خزانه متمرکز وجوه می‌رود و آنجا تمرکز پیدا می‌کند و بر اساس بودجه سنواتی هزینه می‌شود. ممکن است در یک سال، اعتباری که از طریق بودجه به شهرستان برمی‌گردد و در هزینه‌های جاری، زیرساخت‌ها و مسائل مختلف هزینه می‌شود، حتی بیشتر از مالیات وصول‌شده باشد؛ چون هزینه بر اساس بودجه تعیین می‌شود.

کل مالیات وصولی لارستان در سال گذشته حدود ۴۴۵ میلیارد تومان بود که شامل؛ مالیات ارزش افزوده، مستقیم و سایر موارد است. در مقابل، دولت برای یک پروژه ممکن است پول بیشتری هزینه کند. خیلی‌ها فکر می‌کنند پولی که به عنوان مالیات می‌دهند برنمی‌گردد و برای شهرشان تعریف نمی‌شود. این نشان می‌دهد پول مالیات در همین شهر و استان هزینه می‌شود. ما کسری بودجه داشته و داریم و پیش‌بینی‌هایی که باعث درآمد می‌شود، باید به گونه‌ای باشد که هم کسری بودجه جبران شود و هم مردم نتیجه مالیات خود را در شهر و منطقه خود ببینند.

اما در قانون مالیات بر ارزش افزوده، عوارضی که در شهرستان وصول می‌شود، به صورت استانی تجمیع می‌شود و بر اساس سرانه جمعیت به شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و جاهایی که دهیاری ندارند، به فرمانداری‌ها و اداره امور عشایری پرداخت می‌شود.

این عوارض عدد خیلی بزرگی است؛ طوری که شهرداری‌ها در بودجه سالانه خود بخش خاصی برای عوارض ارزش افزوده در نظر می‌گیرند.

مثلاً در سه ماهه ابتدایی امسال ۱۴۰۵، جمع وصولی ارزش افزوده در خود لار و زیرمجموعه‌ها—لار، گراش، اوز، خنج، جویم، بنارویه و تمام روستاها—حدود بیست و یک میلیارد تومان بوده است. ولی مجموع چیزی که در همان سه ماهه به حساب شهرداری‌ها و دهیاری‌ها پرداخت شده، حدود شصت میلیارد تومان بوده است. یعنی نزدیک به سه برابر.

برای نمونه، برای شهرداری لار در سه ماهه ابتدایی امسال حدود بیست و پنج میلیارد تومان واریز شده است. این تخصیص بر اساس سرانه جمعیت است، نه به این معنا که چون در لار صنعتی نیست یا مالیات کمتری وصول می‌شود، کمتر به آن برگردد. ممکن است در یک دهیاری، شرکت بزرگی تأسیس شود و مالیات هنگفتی از آن وصول شود، ولی برگشت عوارض آن ربطی به آن شرکت ندارد و بر اساس سرانه جمعیت دهیاری پرداخت می‌شود. برعکس، دهیاری دورافتاده‌ای که یک مغازه هم ندارد و یک ریال مالیات از آن وصول نمی‌شود، سرانه خود را دریافت می‌کند.

براساس آمار، برای سه ماهه نخست امسال تا پایان خرداد؛ بنارویه حدود سه میلیارد و ششصد و شصت میلیون تومان، لطیفی حدود یک میلیارد و هفتصد و ده میلیون تومان، دهکویه حدود یک میلیارد و هشتصد و بیست میلیون تومان، خنج حدود دو میلیارد و نهصد و شصت میلیون تومان. مجموع دهیاری‌ها هم حدود بیست و یک میلیارد و پانصد میلیون تومان بوده است.

بنابراین ما در این مجموعه تا خرداد حدود بیست و یک میلیارد وصول کردیم، ولی حدود شصت میلیارد تومان به شهرداری‌ها و دهیاری‌ها پرداخت شده است.

سال قبل هم که بررسی می‌کردیم، کلیت آن حدود سه برابر بود. پس این بستگی به این ندارد که چون در لار صنعتی نیست یا مالیات کمتری داده می‌شود، کمتر به آن برگردد. قانون ارزش افزوده بر اساس سرانه جمعیت است.

البته ارزش افزوده شامل همه نمی‌شود؛ شامل یک قشر خاصی از مشمولان و فعالان اقتصادی می‌شود. ما فراخوان‌هایی داریم و بر اساس آن‌ها مشمولان مشخص می‌شوند. مثلاً رستوران‌ها، جایگاه‌های سوخت، کافی‌شاپ‌ها، فروشندگان آهن‌آلات، فروشندگان طلا و جواهرات، عمده‌فروشانی که در زمینه مواد غذایی فعالیت می‌کنند، فروشندگان نوشابه و به طور کلی عمده‌فروش‌ها مشمول ارزش افزوده هستند؛ نه خرده‌فروشی‌هایی که در مغازه‌های سطح شهر هستند.

از بابت فروش این مشمولان، مالیات بر ارزش افزوده وصول می‌شود و عوارض آن بر اساس قانون و سرانه جمعیت بین شهرداری‌ها، دهیاری‌ها و حتی امور عشایری که دهیاری هم ندارند، پرداخت می‌شود. به حساب فرمانداری واریز می‌شود و فرمانداری در همان زمینه هزینه می‌کند یا به اداره امور عشایر پرداخت می‌شود و آنجا هزینه می‌شود.

 

خبرنگار: در سال گذشته میزان درآمد مالیاتی در لارستان چقدر بوده است؟

عیسی عباسی: به طور کلی، اعم از مالیات مستقیم و غیرمستقیم، مالیات بر عملکرد و ارزش افزوده، مجموع وصولی که در سطح کل لارستان بوده، در سال ۱۴۰۴، چهارصد و چهل و پنج میلیارد تومان بوده است. پیش‌بینی‌ای که برای ما در نظر گرفته بودند پانصد و سی و پنج میلیارد تومان بود؛ یعنی ما از پیش‌بینی عقب بودیم و حدود ۸۳ درصد پیش‌بینی را وصول کردیم.

برای هر استان به تفکیک شهرستان پیش‌بینی سالانه در نظر می‌گیرند و ما به آن پیش‌بینی نرسیدیم. بعضی ادارات حتی پیش‌بینی را رد می‌کنند؛ کل سازمان هم سال قبل پیش‌بینی را رد کرده بود، ولی آن چیزی که برای ما پیش‌بینی کرده بودند، ما نتوانستیم محقق کنیم. این به این معنا نیست که مردم کمتر مالیات دادند؛ بالاخره هر جا یک ظرفیت اقتصادی وجود دارد و این موارد در پیش‌بینی سال‌های بعد هم لحاظ می‌شود.

به نظر من مبنای پیش‌بینی این است که ظرفیت منطقه ممکن است دو برابر این رقم را تأمین کند، ولی برای اینکه فشار به مردم زیاد نشود، پیش‌بینی سنگین نکردند.

با این حال ما تلاش کردیم فشار اضافه‌ای به مردم نیاید و هشتاد و سه درصد وصول شد. تقریباً مردم با رضایت مالیات دادند و سعی کردیم مردم اذیت نشوند.

از طرفی، به بحث فرار مالیاتی هم حساس شده‌ایم، ولی فشار را عمدتاً به عمده مردم و اقشار ضعیف وارد نکردیم؛ چون شرایط اجتماعی، تنش‌ها، جنگ و مسائل کشور را می‌دانیم. در اصل ظرفیت‌سنجی شده و شاید دو برابر هم می‌توانست وصول شود، ولی با توجه به شرایط مملکت و جامعه، همین مقدار محقق شد.

تقریباً می‌توان گفت پولی که مردم باید به عنوان مالیات می‌دادند، با توجه به ظرفیت شهرستان و توزیع معاونت، دریافت شد و تلاش کردیم فشاری به مردم وارد نشود.

 

خبرنگار: جایگاه لارستان در سطح استان فارس از نظر وصول مالیات چگونه است؟ اگر کل وصولی استان را صد درصد در نظر بگیریم، سهم لارستان چقدر می‌شود؟

عیسی عباسی: اگر کل وصولی استان فارس را صد درصد در نظر بگیریم، کل وصولی حوزه لارستان به ۲ درصد هم نمی‌رسد؛ یعنی کمتر از دو درصد از کل وصولی استان. البته این موضوع فقط مربوط به امروز نیست و با توجه به شرایط اقتصادی منطقه ما، تقریباً همیشه همین‌طور بوده است. ما نمی‌خواهیم بگوییم از سایر شهرستان‌ها عقب هستیم، اما واقعیت این است که سهم وصولی ما نسبت به کل استان کمتر از دو درصد است.

دلیل اصلی هم این است که متأسفانه در حوزه اقتصادی و صنعت خیلی عقب هستیم. ما شهرک صنعتی داریم، ولی حدود هشتاد درصد آن به انبار تبدیل شده و عملاً درآمدزایی اقتصادی و بهره‌وری صنعتی چندانی ندارد.

مالیات کسبه هم عدد بزرگی نمی‌شود. مثلاً فرض کنید کل بازار شهر قدیم لار؛ شاید همه مالیاتی که در یک سال از آن وصول می‌شود، به اندازه مالیات یک پتروشیمی بزرگ در استان باشد، یا حتی به آن هم نرسد. ما صنعت بزرگ و شاخص نداریم؛ بزرگ‌ترین صنایع شاخص لارستان هم محدود است و همین باعث می‌شود وصولی ما نسبت به کل استان پایین باشد.

 

خبرنگار: برخی تصور می‌کنند چون مالیات از یک شهرستان وصول می‌شود، باید بودجه بیشتری هم به همان شهرستان تخصیص پیدا کند. آیا این تصور درست است؟

عیسی عباسی: این موضوع در زمینه تخصیص بودجه هیچ ارتباط مستقیمی ندارد. تخصیص بودجه بر اساس قوانین خودش و مصوبات مجلس انجام می‌شود. این‌که بگوییم چون مالیات از یک منطقه وصول می‌شود، پس باید بیشتر از این به آن منطقه بودجه بدهند، نه در قانون چنین چیزی داریم و نه در عرف وجود داشته است. مثلاً ارزش افزوده ما الان حدود سه برابر چیزی است که وصول شده و برگشت پیدا می‌کند.

مالیاتی که در شیراز وصول می‌شود، در قالب ارزش افزوده به شهرداری‌ها داده می‌شود، چون وصولی آنجا اعداد بزرگ‌تری دارد. این موضوع برای مردم واقعاً سؤال‌برانگیز است، ولی تخصیص بودجه تابع قوانین و مصوبات است.

 

خبرنگار: در بعضی شهرها و استان‌ها مثل هرمزگان طرحی به نام «ارمغان درآمد» یا «ارمغان مالیات» دیده می‌شود که بر اساس درآمد مالیاتی به شهرداری‌ها پرداخت می‌شود و پروژه‌هایی مثل پارک احداث می‌گردد. آیا این طرح در لارستان اجرا شده است؟

عیسی عباسی: این طرح کشوری نیست. بعضی از شهرها و استان‌ها بر اساس عوارض ارزش افزوده‌ای که سال قبل به شهرداری‌ها پرداخت می‌شود، با شهرداری منطقه توافق می‌کنند و می‌گویند ما داریم این مبلغ را برای شما وصول و به حسابتان واریز می‌کنیم؛ بیایید یکی از پروژه‌ها را به نام مالیات یا با عنوانی مثل «طرح ارمغان» نام‌گذاری کنید تا مردم بفهمند این پول کجا خرج می‌شود.

مثلاً در بندرعباس پارکی را به اسم طرح ارمغان نام‌گذاری کردند تا مشخص شود هزینه آن از محل درآمد مالیاتی است که به شهرداری پرداخت شده است. این کار کشوری نیست؛ بین اداره امور مالیاتی منطقه و شهرداری منطقه اتفاق می‌افتد.

اتفاقاً یکی از درخواست‌های ما هم این است که این حرف به گوش مسئولین، مخصوصاً شهرداری‌ها، برسد. بابت مبلغی که الان به حساب شهرداری واریز می‌شود، انتظار مردم این است که حداقل یک پروژه یا مجموعه‌ای که در شهر هزینه می‌شود، اعلام شود که از محل مالیات ساخته شده است. یا حداقل نام‌گذاری آن طوری باشد که مشخص شود این پروژه از پول مالیات مردم ساخته شده است.

الان یکی از بخش‌های اصلی هزینه‌کرد شهرداری از محل مالیاتی است که وصول می‌شود؛ بخشی هم عوارضی است که از مردم گرفته می‌شود. بنابراین شهرداری می‌تواند وقتی خیابانی را آسفالت می‌کند، پارکی را تجهیز می‌کند یا تأسیس می‌کند، لوحی نصب کند و بگوید این پارک از محل مالیات پرداختی مردم در سال مثلاً ۱۴۰۵ ساخته شده است.

قرار شد در لارستان هم کاری انجام شود و پارکی به نام مالیات یا با عنوانی شفاف نام‌گذاری شود تا مردم بدانند مالیاتشان کجا می‌رود.

 

خبرنگار: بعضی از کسبه، به‌خصوص طلافروشان یا پزشکان که حجم تراکنش مالی بالایی دارند، از مشتری می‌خواهند کارت به کارت کند یا کارت مشتری را می‌گیرند و پول را جابه‌جا می‌کنند. این اقدام فرار مالیاتی محسوب می‌شود؟

عیسی عباسی: بله، اگر حساب مقصد، حساب تجاری نباشد، قطعاً فرار مالیاتی است. چون این شخص از بابت یک فعالیت تجاری خرید و فروش انجام می‌دهد و باید مالیات آن را پرداخت کند. اگر تراکنش در حساب تجاری ثبت نشود و فروش او مستند نباشد، ما نمی‌توانیم مالیات را دقیق محاسبه کنیم. پس او دارد فرار مالیاتی می‌کند؛ پول را به حساب دیگری که تجاری نیست واریز می‌کند.

البته این نکته را هم بگویم، پولی که به حساب شخص یا اشخاص دیگری می‌رود، بعداً بانک مرکزی احتمال دارد آن حساب را به عنوان حساب مشکوک به تجاری شناسایی کند. آن موقع شخصی که پول به حسابش رفته باید بیاید مالیات بدهد و جریمه‌های سنگین آن را هم بپردازد.

ممکن است پول به حساب همسر، فرزند یا دوست واریز شود؛ اگر از سقف عبور کند، دنبال می‌شود. بعضی‌ها هم به حساب شخص دیگری در اصفهان یا جای دیگر واریز می‌کنند. این هم فرار مالیاتی است، چون عملاً فروشنده طلا مشخص نیست و مالیات خودش را پرداخت نمی‌کند. در این وسط یک نفر از پرداخت مالیات فرار می‌کند.

 

خبرنگار: راه گزارش‌دهی فرار مالیاتی چیست؟ سامانه‌ای وجود دارد؟

عیسی عباسی: بله، سامانه سوت‌زنی ۱۵۲۶ وجود دارد. ما خودسرانه نمی‌توانیم وارد شویم. اگر کسی گزارش شفاهی بدهد، ما حق ورود نداریم؛ باید از طریق سامانه ثبت شود.

مردم می‌توانند در سامانه مالیاتی، سامانه سوت‌زنی، گزارش خود را اعلام کنند. این گزارش می‌تواند با نام یا بدون نام باشد.

وقتی گزارش به سامانه می‌رسد، ما مکلف به رسیدگی می‌شویم. یعنی حتماً باید بررسی و پرونده تشکیل شود. فرار مالیاتی به شدت هم رسیدگی می‌شود.

اگر گزارش با نام باشد و بعداً از آن محل مالیاتی وصول شود، طبق قانون و مصوبه‌ای که وجود دارد، یک درصد پاداش به گزارش‌دهنده تعلق می‌گیرد. مثلاً اگر کسی بگوید من رفتم فلان پزشک و او کارت نکشید و شماره کارت شخص دیگری را داد، این اطلاعات در سامانه ذخیره می‌شود، در کشور پالایش می‌شود و با توجه به آدرس به اداره مربوطه می‌رسد. ما مکلفیم رسیدگی کنیم.

فرار مالیاتی جرم است؛ قبلاً تخلف بود، اما در قانون جدید ماده ۲۷۴ جرم‌انگاری شده است. یکی از موارد جرم، همین فرار مالیاتی است. استفاده از شماره اقتصادی دیگران هم جرم است.

 

خبرنگار: در لارستان فرار مالیاتی داریم؟ مقدارش کم است یا زیاد؟

عیسی عباسی: گزارش رسمی آن‌چنانی کم است، ولی خود ما می‌دانیم موارد زیاد است. خیلی از مردم می‌آیند و ناراحت هستند. مثلاً می‌گویند طرف کارت به کارت کرده و مبلغی از حسابشان کم شده، اما فروشنده پول را به حساب دیگری واریز کرده است. مردم ناراضی‌اند، ولی به سامانه ۱۵۲۶ گزارش رسمی زیادی نمی‌دهند. ما مواردی هم داشته‌ایم که از راه فرار مالیاتی، مالیات وصول کرده‌ایم. به طور کلی در زمینه برخی مشاغل خیلی زیاد است.

البته یک قانون به نام «مالیات بر سوداگری و سفته‌بازی» در سال ۱۴۰۴ تصویب شد، ولی هنوز لازم‌الاجرا نشده، چون زیرساخت‌هایش آماده نیست. اگر این قانون کامل اجرایی شود، هر شخص حقیقی و حقوقی از بابت هر تراکنش بانکی باید پاسخگو باشد که این تراکنش بابت چه چیزی بوده است. آن موقع فرار مالیاتی سخت‌تر می‌شود.

 

خبرنگار: بعضی افراد ممکن است حساب مالیاتی داشته باشند، اما به عنوان واسطه خیرین از حسابشان استفاده می‌شود. این موضوع باعث می‌شود مالیات به آن‌ها تعلق بگیرد و دلسرد شوند. این افراد چه کاری باید انجام دهند؟

عیسی عباسی: در وهله اول پیشنهاد من این است که از حسابی که تجاری است، به غیر از فعالیت شغلی استفاده دیگری نشود. این یک پایه کلی در بحث مالیات است.

حسابی که به عنوان حساب تجاری معرفی شده، نباید برای کارهای دیگر استفاده شود. اما اگر از روی بی‌اطلاعی یا ناآگاهی از قانون استفاده شد و پولی به عنوان رابط به حساب شخص رفت و بعد در جای دیگری به عنوان کار خیر خرج شد، این موضوع در رسیدگی قابل حل است.

اگر بابت آن مالیات مطالبه شود، فرد باید پرینت حساب، اسناد و مدارک و تأییدیه طرف مقابل را بیاورد. اگر مسجد ساخته شده، هیئت امنا یا اداره اوقاف تأیید کند. اگر به بهداشت کمک شده، دانشگاه علوم پزشکی تأیید کند. اگر به مدرسه کمک شده، آموزش و پرورش تأیید کند. با ارائه این مستندات، در رسیدگی پذیرفته می‌شود و آن قسمت از درآمد خارج می‌شود. ما موارد خیلی زیادی داشته‌ایم که پذیرفته‌ایم و آن مبلغ را غیردرآمدی تلقی کرده‌ایم.

مثلاً شخصی مغازه دارد و در طول سال ماشینش را می‌فروشد. فروش ماشین به طور مقطوع مشمول مالیات است و مالیات آن در زمان نقل و انتقال پرداخت می‌شود. اگر پول آن به حساب تجاری‌اش واریز شود، با ارائه مستندات نقل و انتقال مشخص می‌شود که این پول مربوط به فعالیت اقتصادی نیست و کنار گذاشته می‌شود. بنابراین قابل حل است.

مردم باید مراجعه کنند و اسناد بیاورند. متأسفانه بعضی‌ها نمی‌دانند و سامانه ممکن است برایشان مالیات برآورد کند. در آن صورت باید مراجعه کنند و مستندات ارائه دهند.

بخش اول این مصاحبه را اینجا بخوانید.

ف ۱۱۰