قوچ لارستان؛کوچکترین قوچ ایران و جهان

پراکندگی این قوچ کوچک در ارتفاعات کوه شب در منطقه لارستان در جنوب شرقی استان فارس می باشد منطقه کوهستانی لارستان دارای دره هایی تنگ و در بعضی مناطق دارای تپه ماهورهای نسبتاً کم ارتفاع است و سرمایی که بواسطه سلسله جبال زاگرس و گرمای چشمگیری که به علت نوار ساحلی خلیج فارس در این منطقه وجود دارد باعث شده تنوع شدید اقلیمی در این منطقه حاکم گردد. ‌

قوچ لارستان از راسته زوج سمان Artiodactyla و از خانواده گاوسانان Family: Bovidae می باشد که کوچکترین نژاد گوسفند وحشی ایران و حتی دنیا بشمار می آید و ناسانو  « NASONOV »معرفی کرده است . دکتر چالز نادلر و رائول و الدز که مدتی را در کشور ایران و بر روی گوسفندان وحشی تحقیق می کردند ، با نظریه ناسانو موافقند و البته باید یاد آور بشویم که تعدادی از زیست شناسان از جمله موریسون «Morison »، اسکات «Scatt» و ایلرمن Ellerman این نوع قوچ و میش را یک گونه مشخص دانسته و با نام علمی Orientalis ovis معرفی کرده اند . پراکندگی این قوچ کوچک در ارتفاعات کوه شب در منطقه لارستان در جنوب شرقی استان فارس می باشد منطقه کوهستانی لارستان دارای دره هایی تنگ و در بعضی مناطق دارای تپه ماهورهای نسبتاً کم ارتفاع است و سرمایی که بواسطه سلسله جبال زاگرس و گرمای چشمگیری که به علت نوار ساحلی خلیج فارس در این منطقه وجود دارد باعث شده تنوع شدید اقلیمی در این منطقه حاکم گردد . ‌ لازم به ذکر است که کوچک بودن « قوچ لارستان » بی تأثیر از نوع تغذیه اش و محیطی که در آن قرار دارد نیست و این حاصل تطابق و سازش است که سالیان متمادی محیط گرم و خشک منطقه بر روی این حیوان بوجود آورده و کوچک بودن این حیوان در دنیا «به عنوان کوچکترین قوچ وحشی » از این نقطه نظر قابل بررسی است ، لازم به ذکر است که کوچکی این گونه اهمیت بسزایی برایش از نظر کلکسیوزها و موزه های حیات وحش به ارمغان آورده است . از مشخصات دیگر این قوچ ، پیچش شاخها همانند « قوچ اوریال » به پایین و رو به جلو ولی به مراتب کوچکتر و ظریفتر و روشن تر است . موهای پایین گردن و سینه در قوچ لارستان همانند « قوچ اصفهان » سیاه و کوتاه است و همانند « قوچ ارمنی » دارای دو لکه سفید در پلهوهاست که به لکه زمینی یا آلاکمر معروف است . اضافه می کند که این لکه زینی در « قوچ لارستان » کم رنگ تر « قوچ ارمنی » است . دم در قوچ لارستان ، حد اکثر ۱۵ سانتی متر طول دارد ، گوشهای قوچ لارستان نسبت به بدن بزرگتر بوده و رنگ پوستش نسبت به قوچ و میشهای دیگر روشنتر و نازکتر است به طوری که رنگ پوست آنها بیشتر به سفیدی می رسد تا به کرم و نخودی رنگ . از مواردی که خاص این حیوان است خط باریک و نا مشخص قهوه ای رنگی است که از پشت دستها شروع شده و از مرز سپیدی زیر شکم می گذرد و به پشت پا ها و تهی گاه می رسد به طور ی که زیر شکم و قسمت داخلی دستها و پاها کاملاً سفید رنگ و از بقیه نقاط بدن متمایز است . در مورد اندازه «‌قوچ لارستان » می توان گفت که در قسمتهای منتهی الیه جنوبی منطقه لارستان به علت محیط گرم و خشک جثه « قوچ لارستان » کوچک است در حالی که هر چه به منطقه بعد از خط ساحلی نزدیک شویم درجه خلوص قوچ لارستان پایین می آید و جثه اش بزرگتر می شود . وزن متوسط قوچ لارستان ۳۵ تا ۴۰ کیلو گرم و در نوع ماده آن ۲۵ تا ۳۰ کیلوگرم عنوان شده است و ارتفاع متوسط قوچها از شانه خاکی تا زمین بین ۵۵ تا ۶۰ سانتی متر و طول بدن آنها ۱۲۰ سانتی متر می باشد که در میشها این اندازه ۵۰ تا ۵۵ سانتی متر و طول بدن در حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ سانتی متر است . قوچ و میش لارستان از نظر ژنتیکی ۵۴ کروموزومی است ، در صورتی که بقیه قوچ و میشها کروموزومهایشان متغیر است ، جالب است بدانیم که از اختلاط « هیبرید » « قوچ لارستان » با « قوچ های افغانی » « قوچ کرمان »یا بز قوچ بوجود آمده است.

منبع: سایت مرجع حیات وحش ایران