ضرب‌المثل‌های شیرین لاری(بخش ششم)

هادی شاکرپور بعنوان یک فعال اجتماعی و فرهنگی که از سال‌های دور با روزنامه و پایگاه خبری میلاد لارستان همکاری دارد، اقدام به گردآوری ضرب‌المثل‌های موجود در زبان لاری کرده است.

به گزارش میلاد لارستان، زبان یکی از اصلی‌ترین شاخص‌های ارتباط بین جوامع بشری بخصوص در محیط‌های هم‌زبان و هم‌فرهنگ محسوب می‌شود. در زبان بااصالت لارستانی نیز به واسطه غنا و محتوای قوی آن، همچون سایر زبانهای دارای ریشه، دارای مضامین و مفاهیم گسترده‌ای است.

هادی شاکرپور بعنوان یک فعال اجتماعی و فرهنگی که از سال‌های دور با روزنامه و پایگاه خبری میلاد لارستان همکاری دارد، اقدام به گردآوری ضرب‌المثل‌های موجود در زبان لاری کرده است. هرچند بسیاری از این ضرب‌المثل‌ها به ویژه در نسل جوان کمتر کاربرد دارد و به فراموشی سپرده شده است اما به منظور یادآوری و مهمتر از آن آشنایی نسل جدید از غنای زبانی اصیل لارستانی و ترویج بهره‌گیری از آن، این ضرب‌المثل‌ها در چند بخش در پایگاه خبری میلاد لارستان منتشر می‌گردد که ششمین قسمت آن را در زیر می‌خوانید:

 

شماره : ۳۱

نِ شیرِ شُتُر مَوی نِ جَت

۱- نِ = نه ( نمیخوام) در اینجا اشاره به چیزی

۲- شیر = از لبنیات

۳- شتر =

۴ – موی = (میخوام ) در اینجا نخواستم

۵ – جَت = ساربان – زشت – بد هیکل

قبل از کاربرد ضرب المثل شیر شتر به خاطر بوی نامطبوع (سهار) زحم داشتن و جت اشاره به ساربان دارد که همیشه در بیابان و تن او بوی شتر گرفته دارد اما کاربرد این ضرب المثل زمانی گویند که شخصی برای انجام دادن کاری یا راهنمایی و گره گشایی به شخص دیگری که طرف از او بدی یا ناسزا شنیده معرفی می کنند و در جواب طرف این ضرب المثل را بکار می‌برد و در آخر نخواستم نه برای درمان از شیر شتر او استفاده کنم نه راهنمایی او می‌توان اشاره کرد….

 

شماره : ۳۲

اِم صد تا لَشت اَواشَنِ یکیش اَم پا ناگِره

۱- اِم = اشاره به شخصی دارد

۲- لَشت = نوعی خرما ( فَسیل) درخت خرما

۳- اواشَنِ = می‌کارد – امر از کاشتن

۴- یکیش = یکی از آن

۵- اَم = هم

پاناگره = در اینجا سبز نمی‌شود (میمیرد)

کاربرد این ضرب المثل زمانی گویند اشاره به شخصی دارد که طرف زیاد حرف می‌زند و در آخر به یکی از آنها عمل نمی‌کند گویند( من اینکار میکنم من آنکارکردم همش دروغ و لاف)

 

شماره : ۳۳

کور دل شَتِکِ توتیا اَچوو

۱- کور = نابینا

۲- دل شَتِکِ = دلش می‌خواهد

۳- توتیا = از گیاهان دارویی برای تقویت چشم

۴- اَچوو = می رود

کاربرد این ضرب المثل زمانی گویند اشاره به شخصی دارد که در موقعیتی است که دیگر کار از کار گذشته و انجام دادن آن هیچ سودی ندارد و فقط هوس است ….

 

شماره : ۳۴

آردُش اُژبِتِ اَلَکُش اَم شَه اَیلَکا کِردِه

۱- آردش = آرد ( گندم آسیاب شده )

۲- اُژبِتِ ( اُشبِتِ) = عمل الک کردن

۳- اَلَکُش = غربالش ( الک)

۴- اَم = هم

۵- شَه = در اینجا اشاره به چیزی دارد

۶- اَیلَکا = آویزان

۷- کِرده = انجام داده – امر از کردن

کاربرد این ضرب المثل زمانی گویند اشاره به شخصی دارد که کار خودش را بدون هیچ عیب و نقصی یا ایرادی داشته باشد انجام داده و همه چیز بعد از اتمام کار سر جای خودش قرار گرفته گویند….

 

شماره : ۳۵

تُرَه اِی که از باغ قهر اَکُن به نفع باغبو اِسّی

۱- تُرَه = شغال – از حیوانات

۲- اَکُن = می‌کند

۳- باغبو = نگهبان باغ – باغبان

۴- اسی = است

کاربرد این ضرب المثل زمانی گویند اشاره به شخصی دارد که هیچ نفعی برای طرف مقابل ندارد و جز ضرر چیز دیگه ای نیست پس چه بهتر که برود ….

 

گرد آورنده ؛ هادی شاکرپور

ف ۱۱۰