هر روز نه، ولی هر چند وقت یک بار خبرهایی از تخریب خانه های تاریخی از گوشه و کنار کشور شنیده می شود. این خانه های تاریخی که گاهی قدمت…
هر روز نه، ولی هر چند وقت یک بار خبرهایی از تخریب خانه های تاریخی از گوشه و کنار کشور شنیده می شود. این خانه های تاریخی که گاهی قدمت طولانی دارند نشان از تاریخ و معماری یک دوره هستند یا بای یک شخصیت مهم تاریخی هستند اما به بهانه های مختلف تخریب می شوند و کمتر کسی هم به این موضوع توجه می کند.
طبق بند ششم از ماده سوم قانون اساسنامه سازمان میراث فرهنگی کشور مصوب سال 1367 در خصوص شرح وظایف این سازمان ثبت آثار ارزشمند منقول و غیر منقول فرهنگی – تاریخی کشور در فهرست آثار ملی و فهرست های زیربط از جمله وظایف این سازمان است. مالکان خصوصی این آثار ملی حق مالکیت خود را بر این بناها بطور کامل حفظ می کنند اما با این حال مطابق قانون نه مالک و نه هیچ فرد حقیقی و حقوقی دیگر حق انجام اعمالی را که باعث آسیب رسیدن و یا تخریب چنین آثاری شود نخواهند داشت و دخل و ترف در آنها پیگرد قانونی دارد.
اما در عین حال بسیاری از مالکان خصوصی این آثار ملی از طریق گریزراه های قانونی اقدام کرده و با توجه به اینکه در صورت تائید ویرانی تدریجی این بناها، می توانند درخواست خروج از فهرست آثار ملی را مطرح کرده و از دیوان عدالت اداری حکم تخریب کامل ساختمان را دریافت کنند، این آثار ملی را مورد تخریب های عمدی قرار می دهند و متاسفانه قانون در این خصوص سکوت اختیار کرده است.
راهکارهای حفظ خانه های تاریخی
برخی کارشناسان و دوستداران میراث فرهنگی معتقدند که سازمان میراث فرهنگی و گردشگری نباید این اجازه را بدهد و با ارائه راهکارهای تشویقی مانع تخریب خانه ها توسط مالکان شود.
در این زمینه فرهاد نظری، مدیرکل ثبت آثار تاریخی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری به خبرآنلاین می گوید: این خانه ها جزو آثار تاریخی هستند و باید نگهداری شوند اما برای حفظ آنها چند راهکار وجود دارد. آگاهی مردم و مالکان این خانه ها از ارزش تاریخی خانه ها بسیار مهم است و آنها باید متوجه باشند که خانه آنها چه ارزشی دارد چون مثلا وقتی یک انشگتر دارید شاید چندان در نگهداری آن دقت نکنید اما وقتی متوجه شوید که چه قدمت و ارزشی دارد بیشتر در حفظ آن تلاش می کنید.
به عقیده او مردم کاشان، اصفهان و یزد اکنون به ارزش تاریخی این آثار پی بردند: برای همین کمتر شما می بیند که خانه ای تخریب شود و نهاییتا تغییر کاربری می دهند مثلا خانه های تاریخی را هتل یا رستوران سنتی می کنند.
نظری راهکار بعدی را بسته های تشویقی از سوی مجموعه دولت می داند و می گوید: باید برای کسانی که این خانه ها را نگهداری می کنند یک مشوقهایی وجود داشته باشد چون یک سودی برای کسانیکه این خانه ها را دارند و کسانیکه ندارند وجود دارد به نام عدم النفع که باید برای این مالکان حفظ شود.همچنین نگرفتن مالیات یا دادن امتیازهایی برای تغییر کاربری هم می تواند موثر باشد.
مدیرکل ثبت آثار تاریخی می گوید: این وظیفه تنها به عهده سازمان میراث نیست و مجموعه دولت در این زمینه باید کمک و همکاری کند.
او به تدوین پیشنهادههایی برای حفظ این آثار از سوی مالکان اشاره می کند و می گوید: ما پیشنهادههایی مانند تغییر کاربری این ساختمانها بدون عوارض یا تراکم معوض را دادیم و در حال نگارش آن هستیم تا تبدیل به قانون شود. این آثار که ثبت ملی می شوند یک اثر ملی هستند و بنابراین یک عزم ملی برای حمایت دارند چون متعلق به همه ایرانیان و تمام نسلها است.
خانه لاریها و بادگیر آن مربوط به دوره قاجار است و در یزد، خیابان امام خمینی، محله فهادان، مجاور عمارت کلاه فرنگی واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۴ بهمن ۱۳۷۵ با شمارهٔ ثبت ۱۸۳۷ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست. خانه لاریها شامل شش باب خانه با فضاهای کاملاً معماری ویژه خانههای کویری است. این خانه در سال ۱۲۸۶ قمری ساخته شده مالک آن حاج محمد ابراهیم لاری بودهاست. مساحت آن حدود ۱۷۰۰متر و زیربنایی معادل ۱۲۰۰متر مربع را داراست. درها، پنجرهها، ارسیها و اتاقهای آیینهکاری و نقاشی شده آن یکی از نمونههای زیبا و عالی خانههای اعیانی قرن سیزدهم است. این خانه به علت عدم تفاهم مالک و مسئولان اداره میراث فرهنگی استان یزد تخریب شد.1
در در لارستان و بخصوص شهر لار هم خانه های تاریخی فراوانی وجود داشته و دارد که براثر بی توجهی یا سهل انگاری و عدم تخصیص اعتبار از سوی میراث فرهنگی، هم از سوی مالکان تخریب شده و یا اینکه به مرور زمان و عدم رسیدگی تخریب و نابود شده اند!
توجه بیشتر مسئولان به میراث فرهنگی لارستان ضروری است.
1. منبع: خبرآنلاین
اجتماعی : دادستان لارستان: فعالیت های انجمن سبزاندیشان خور در منطقه حفاظت شده هرمود بینظیر است
اخبار ویژه : برگزاری جلسه ستاد سوخت شهرستان های جنوب استان فارس در لارستان
اخبار ویژه : انعقاد۹/۸ همت قرارداد برای محور جهرم–لار–بندرعباس
اخبار ویژه : لارستان، شهرستان برتر استان فارس در حوزه پشتیبانی و منابع انسانی شد
اخبار ویژه : ۱۸ کیلومتر دیگر از کریدور جهرم–لار–بندرعباس آماده بهرهبرداری شد
اجتماعی : ثبت تصویر یک جفت پلنگ ایرانی در منطقه حفاظتشده هرمود لارستان+فیلم
اخبار ویژه : یک دستگاه آمبولانس به دانشکده علوم پزشکی لارستان واگذار شد
اخبار ویژه : فتح قله ۲ هزار و ۹۲ متری بُن مُرُک گراش توسط ورزشکاران لارستانی
اخبار ویژه : افزایش ۵۰ درصدی پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی ارشد مجتمع آموزش عالی لارستان
اجتماعی : کاشت ۳۵ اصله نهال در خیابان ابنسینای لار؛ گامی در مسیر توسعه فضای سبز و طراوت منظر شهری
اخبار ویژه : مقام آوری بانوان هیئت دوومیدانی لارستان در مسابقه دوومیدانی گراش
اجتماعی : گزارش تصویری | آمادگی امدادگران لارستان در مانور لحظه صفر
اجتماعی : لارستان؛ از گستردگی حوادث تا غیبت در روایت ملی
اجتماعی : شهردار لار پیگیر اعتبارات ملی برای احیای بافت تاریخی و توسعه شهری شد
اجتماعی : بخشش النگو توسط یک بانوی نیکاندیش برای تأمینِ تجهیزات حیاتی مراقبت از نوزادان در بیمارستان لار
اجتماعی : صبح پاییزی لارستان به عطر یاد شهدا آمیخته شد؛ ۳۶ نهال به یاد جاودانگان در بوستان سرداران
اجتماعی : گزارش تصویری | آسمان لار رنگی شد؛ هفتمین جشنواره بادبادکهای «فلفلکو»
اخبار ویژه : برگزاری برنامه آموزشی بازی بومی و محلی «هفتسنگ» در لار
اخبار ویژه : بیانیه شورای اسلامی شهرستان لارستان در محکومیت اظهارات رئیس سازمان نظام پزشکی کشور علیه دانشکدههای علوم پزشکی لارستان و گراش
اجتماعی : گلایۀ شهروند لاری از ادارات: چرا فضای شهرمان با ایام «فاطمیه» همخوانی ندارد؟!
اخبار ویژه : بانک قرضالحسنه مهر ایران الگویی موفق از بانکداری اجتماعی است
اخبار ویژه : لارستان در ایام فاطمیه میزبان شهید گمنام دفاع مقدس میشود
اخبار ویژه : برگزاری مسابقات استقامت سوارکاری فارس در گراش
اخبار ویژه : در ایام فاطمیه هماهنگی برنامهها بیشتر رعایت شود
اخبار ویژه : خانه کمپانی هند شرقی هلند در شهر لار/ روایتی از اسناد تاریخی
اخبار ویژه : برگزاری دوره کلاسهای حضوری فقه بازار در لار
اخبار ویژه : رونمایی از کتاب «کتیبه گمشده»؛ نخستین اثر داستانی نویسنده نوجوان لارستانی با حضور چهرههای مطرح ادبیات کشور
اخبار ویژه : آموزش و توانمندسازی فعالان فضای مجازی در محله کوی گاله لار
اجتماعی : مانور تخلیه اضطراری در سرای جهاندیدگان مهر لارستان برگزار شد+تصاویر
اجتماعی : ثبت ۷۰۴ ولادت و ۲۹۷ ازدواج در لارستان