رونمایی از کتاب نفیس مرصاد الطباء، میراث ۴۰۰ ساله طب سنتی لارستان

 

بعد از ۱۷ سال جستجو در آمریکا و ایران؛ گنجینه دوره صفوی به خانه بازگشت، در ادامه سفر هیئت دانشکده علوم پزشکی لارستان به بخش بیرم و همزمان با افتتاح چندین پروژه عمرانی و درمانی به مناسبت دهه مبارک فجر، آیین باشکوه رونمایی از کتاب نفیس و تاریخی “مرصاد الطباء” برگزار شد.

به گزارش میلاد لارستان به نقل از وبدا لارستان؛ در ایام پر فروغ دهه مبارک فجر و در جریان سفر رئیس دانشکده علوم پزشکی لارستان و هیئت همراه به بخش بیرم، از کتاب نفیس و تاریخی “مرصاد الطباء” توسط دکتر روح الله کریمی، رئیس دانشکده علوم پزشکی لارستان، رونمایی گردید. این اثر ارزشمند که حاصل هفده سال تلاش و تحقیق برای احیای یک نسخه خطی کمیاب است، پس از انجام مراسم افتتاح چند پروژه و بازدید از زیرساخت‌های این منطقه، به طور رسمی پرده‌برداری شد.

برگزاری این آئین با حضور مختار عباسی، فرماندار ویژه لارستان، دکتر روح‌الله کریمی، رئیس دانشکده علوم پزشکی لارستان و هیئت همراه، حجت‌الاسلام والمسلمین حسین‌زاده امام جمعه بیرم، جمعی از مدیران شهرستان و همچنین معتمدین، خیرین و مسئولین محلی، در فضایی آکنده از غرور علمی و ملی در محل موزه شخصی سید حسن زندوی، از معتمدین برجسته منطقه، صورت پذیرفت.

 

گردآوری کتابی نفیس پس از ۱۷ سال تلاش بی‌وقفه

کتاب “مرصاد الاطباء” تألیف شرف‌الدین ابن شاه حسین بیرمی لاری، از پزشکان و اندیشمندان نامدار جنوب ایران در عصر صفوی است. وجه تمایز این اثر ارزشمند، تلاش طاقت‌فرسای هفده‌ساله برای گردآوری آن است، کتابی دو جلدی که برای نخستین‌بار با انطباق نسخه‌ای خطی موجود در آمریکا و نسخه‌ای دیگر در کتابخانه ملی ایران، گردآوری، تدوین و به زیور طبع آراسته شده است.

در این آیین، ابتدا سید حسن زندوی ضمن تبریک ایام‌الله دهه فجر و گرامیداشت یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی، بر ضرورت بازشناسی هویت علمی و تاریخی منطقه لارستان تأکید کرد. وی با اشاره به اینکه بیرم و لارستان همواره مهد پرورش علمای بزرگی در عرصه‌های مختلف بوده‌اند، اظهار داشت: احیای آثاری چون “مرصاد الاطباء” نه تنها یک حرکت فرهنگی، بلکه گامی بلند در جهت شناسایی ریشه‌های غنی طب سنتی و پیوند آن با نیازهای امروز جامعه پزشکی است.

سید حسن زندوی در ادامه این آئین با تقدیر ویژه از دکتر احمد اقتداری(پژوهشگر و محقق)، خاطرنشان کرد: این پروژه که نزدیک به دو دهه به طول انجامید، حاصل همکاری جمعی از اساتید و پژوهشگران برجسته از جمله دکتر وثوقی(استاد برجسته تاریخ و مدرس دانشگاه)، حسین خادم، اصغر کریمی و عبدالرحمن شریفی بوده است. هدف ما بازگرداندن این میراث گرانبها به دامان فرهنگ و تاریخ ایران زمین بود.

 

آیین رونمایی و اهدای کتاب

در بخش پایانی این مراسم، کتاب نفیس دو جلدی “مرصاد الاطباء” به صورت نمادین توسط دکتر روح‌الله کریمی، رئیس دانشکده علوم پزشکی لارستان و حجت‌الاسلام والمسلمین حسین‌زاده، امام جمعه بیرم، رونمایی شد و در اقدامی ارزشمند این اثر نفیس توسط مجموعه تدوین‌کنندگان به دکتر کریمی اهدا گردید.

 

مرصاد الاطباء؛ آیینه تمام‌نمای طب سنتی صفوی

کتاب “مرصاد الاطباء” منعکس‌کننده درخشان‌ترین دوره تداوم و تکامل طب سنتی ایرانی-اسلامی در عصر صفوی است، دوره‌ای که در آن دانش کهن بقراطی-جالینوسی با گیاه‌درمانی بومی و نیازهای اجتماعی درآمیخت. این اثر ارزشمند با رویکردی آموزشی و کاربردی، نه تنها به نظریات طبی می‌پردازد، بلکه راهنمایی عملی برای تشخیص بیماری‌ها و درمان با داروهای طبیعی است.

ویژگی منحصربه‌فرد این کتاب، درآمیختن دانش پزشکی مؤلف آن با شناخت دقیق اقلیم، گیاهان دارویی و نیازهای جامعه محلی بوده است. تقدیم این اثر به حاکم وقت لارستان، نشان از جایگاه رفیع علم پزشکی در نظام حکمرانی صفوی دارد؛ جایی که سلامت جامعه جزئی از اقتدار و نظم سیاسی محسوب می‌شود.

این کتاب به تفصیل به مبانی پزشکی آن دوره از جمله شناخت آناتومی بر اساس نظریه اخلاط چهارگانه(دم، صفرا، سودا و بلغم)، روش‌های تشخیصی همچون نبض‌شناسی و ادرارشناسی، و همچنین مراحل سه‌گانه درمان(اصلاح تدابیر زندگی، دارودرمانی و اقدامات کمکی مانند فصد و حجامت) پرداخته است. بخش قابل توجهی از اثر نیز به دانش داروسازی اختصاص دارد که در آن به روش‌های تهیه انواع جوشانده‌ها، ضمادها، سفوف‌ها و معجون‌ها با تأکید بر دقت در مقدار مصرف و سازگاری با مزاج بیمار اشاره شده است.

در پایان این آیین، دکتر کریمی ضمن قدردانی از زحمات سید حسن زندوی و تیم همراهشان، بر لزوم تداوم چنین پژوهش‌هایی در جهت حفظ و معرفی مفاخر علمی خطه لارستان تأکید کرد. وی این رویداد فرهنگی را گامی ارزشمند در راستای پیوند تاریخ پرشکوه طب با نسل جوان و آینده‌ساز این مرز و بوم دانست و ابراز امیدواری کرد که با معرفی چنین آثاری، شاهد شکوفایی هرچه بیشتر هویت علمی منطقه باشیم.

ف ۱۱۰