لارستان در طرح کلان منطقه آزاد تجاری گنجانده شود

در شرایطی که طرح منطقه آزاد خلیج‌فارس در دست بررسی است، ضرورت دارد لارستان نیز به عنوان یکی از کاندیداهای اصلی این طرح مورد توجه قرار گیرد.

به گزارش میلاد لارستان، مناطق آزاد تجاری-صنعتی به عنوان یکی از ابزارهای مهم توسعه اقتصادی، با ارائه معافیت‌های گمرکی و مالیاتی و حذف تشریفات زائد اداری، بستر مناسبی برای جذب سرمایه‌گذاری و رونق تولید فراهم می‌آورند. در روزهای اخیر، طرح تأسیس منطقه آزاد فرااستانی در محدوده لامرد، مهر، پارسیان و عسلویه مطرح شده است.

این نوشتار با بررسی ظرفیت‌های لارستان – شامل موقعیت جغرافیایی، نزدیکی به دریا، فرودگاه، مصوبه منطقه ویژه اقتصادی و حضور پرتعداد لارستانی‌های مقیم خارج – به تبیین شایستگی این خطه برای قرار گرفتن در کنار شهرهای مذکور و تبدیل به منطقه آزاد تجاری می‌پردازد و بر ضرورت پیگیری این موضوع توسط مسئولان استانی و ملی تأکید می‌کند.

مناطق آزاد تجاری-صنعتی، محدوده‌های حراست‌شده بندری و غیربندری هستند که از شمول برخی از مقررات جاری کشور خارج بوده و با بهره‌گیری از مزایایی چون معافیت‌های مالیاتی، بخشودگی سود و عوارض گمرکی، نبود تشریفات دست‌وپاگیر ارزی و اداری، و تسریع در فرآیندهای صادرات و واردات، به جذب سرمایه‌گذاری خارجی و انتقال فناوری کمک می‌کنند. ماده ۱ قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری-صنعتی مصوب ۱۳۷۲، اهداف تشکیل این مناطق را تسریع در انجام امور زیربنایی، عمران و آبادانی، رشد و توسعه اقتصادی، سرمایه‌گذاری و افزایش درآمد عمومی، ایجاد اشتغال سالم و مولد، تنظیم بازار کار و کالا، حضور فعال در بازارهای جهانی و منطقه‌ای، و تولید و صادرات کالاهای صنعتی و تبدیلی برشمرده است.

چه مناطقی منطقه آزاد می‌شوند؟

بر اساس آیین‌نامه چگونگی ایجاد مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی، فرآیند بررسی ایجاد هر منطقه شامل مراحل و تشریفات مشخصی است که مهم‌ترین آن‌ها ارائه طرح توجیهی به همراه نقشه جانمایی و سایر اسناد و مدارک مربوطه می‌باشد. به طور کلی، مناطقی که دارای موقعیت استراتژیک از نظر دسترسی به آب‌های آزاد، همجواری با مرزهای بین‌المللی، وجود زیرساخت‌های حمل‌ونقل (بنادر، فرودگاه‌ها، راه‌های ارتباطی)، پتانسیل بالای سرمایه‌گذاری، و ظرفیت برای ایجاد اشتغال و توسعه صادرات غیرنفتی باشند، کاندیدای مناسبی برای تبدیل شدن به منطقه آزاد محسوب می‌شوند.

تعداد مناطق آزاد موجود در کشور

بر اساس آخرین مصوبات، مجموع مناطق آزاد و ویژه اقتصادی ایران به ۶۲ منطقه رسیده است. مناطق آزاد تجاری-صنعتی فعال کشور عبارتند از: کیش، قشم، چابهار، انزلی، ارس، اروند، ماکو، و قصرشیرین. همچنین در سال ۱۴۰۰، هفت منطقه آزاد تجاری جدید شامل اینچه‌برون، بوشهر، مهران، اردبیل، سیستان، قصرشیرین، بانه-مریوان و شهر فرودگاهی امام خمینی (ره) به تصویب رسید.

مزایای منطقه آزاد شدن

مناطق آزاد تجاری با ارائه مشوق‌های متعدد، محیطی مساعد برای فعالیت‌های اقتصادی فراهم می‌آورند. مهم‌ترین مزایای این مناطق عبارتند از:

معافیت‌های گمرکی: کالاهای واردشده به منطقه آزاد تا زمانی که از منطقه خارج نشوند، مشمول تعرفه گمرکی نیستند. همچنین کالاهای واردشده به منطقه آزاد از پرداخت عوارض گمرکی و سود بازرگانی معاف هستند.

معافیت‌های مالیاتی: شرکت‌ها از پرداخت مالیات بر درآمد و دارایی به مدت طولانی (معمولاً تا ۲۰ سال) معاف هستند.

تسهیل فرآیندهای اداری و ارزی: حذف تشریفات زائد ارزی و اداری، سهولت و تسریع فرآیندهای صادرات و واردات.

جذب سرمایه‌گذاری خارجی: معافیت‌های مالیاتی و گمرکی و امنیت سرمایه‌گذاری، زمینه را برای جذب سرمایه‌گذاران خارجی فراهم می‌کند.

اشتغال‌زایی و توسعه منطقه‌ای: ایجاد اشتغال سالم و مولد، رشد و توسعه اقتصادی، و افزایش درآمد عمومی از اهداف اصلی تأسیس این مناطق است.

اخبار ایجاد منطقه آزاد برای لامرد، مهر، عسلویه و پارسیان

به تازگی طرحی با عنوان «منطقه آزاد انرژی، تجارت و صنعت خلیج فارس» یا «منطقه آزاد خلیج فارس» توسط فعالان اقتصادی و صنعتگران به مسئولان مربوطه پیشنهاد شده است. این طرح با هدف تجمیع ظرفیت‌های پراکنده در جنوب کشور، محدوده لامرد، مهر، پارسیان و عسلویه را به‌عنوان نخستین منطقه آزاد فرااستانی ایران معرفی کرده است. منطقه ویژه صنایع انرژی‌بر پارسیان با مساحتی قریب به ۱۰ هزار هکتار در ۳۰ کیلومتری شرق عسلویه، در منتهی‌الیه غربی استان هرمزگان و مرز سه استان هرمزگان، بوشهر و فارس واقع شده است. همچنین استاندار فارس، بازگشت سرمایه‌گذاران ایرانی مقیم کشورهای حوزه خلیج‌فارس را «فرصتی طلایی» برای توسعه جنوب استان توصیف کرده و لارستان و لامرد را برای میزبانی از این سرمایه‌ها پیشقدم دانسته است.

ظرفیت‌های لارستان برای تبدیل به منطقه آزاد تجاری

لارستان با دارا بودن مجموعه‌ای از مزیت‌های منحصربه‌فرد، شایستگی آن را دارد که در کنار شهرهای لامرد، مهر، پارسیان و عسلویه، در زمره مناطق آزاد تجاری قرار گیرد:

۱. موقعیت جغرافیایی استراتژیک: لارستان در قلب جنوب ایران و در مسیر ارتباطی استان‌های فارس، هرمزگان و بوشهر واقع شده است. نزدیکی به آب‌های آزاد خلیج‌فارس و دسترسی به کریدورهای جنوبی کشور، این منطقه را به یکی از نقاط کلیدی برای فعالیت‌های تجاری و صنعتی تبدیل کرده است.

۲. برخورداری از فرودگاه: وجود فرودگاه لارستان به عنوان یکی از فرودگاه‌های فعال جنوب کشور، امکان حمل‌ونقل هوایی بار و مسافر را فراهم می‌آورد و دسترسی به این منطقه را برای سرمایه‌گذاران داخلی و خارجی تسهیل می‌کند.

۳. داشتن مصوبه منطقه ویژه اقتصادی: لارستان در اردیبهشت ماه سال ۱۴۰۰ موفق به اخذ مصوبه ایجاد منطقه ویژه اقتصادی شد. این منطقه با مساحت ۹۵۰ هکتار در ۱۰ کیلومتری شهر لار در نظر گرفته شده است. با این حال، متأسفانه با وجود گذشت حدود ۱۸ سال از پیگیری‌های اولیه، این طرح همچنان با بوروکراسی فرسایشی مواجه بوده و به سرعت مورد انتظار پیش نرفته است.

۴. حضور پرتعداد لارستانی‌ها در خارج از کشور: لارستان دارای جمعیت قابل‌توجهی از مقیمان خارج از کشور است که بسیاری از آن‌ها در کشورهای حوزه خلیج‌فارس ساکن هستند. این سرمایه‌گذاران بالقوه می‌توانند به دو صورت به توسعه منطقه کمک کنند: نخست، سرمایه‌گذاری مستقیم شخصی در طرح‌های اقتصادی و صنعتی لارستان؛ و دوم، استفاده از شبکه ارتباطی گسترده خود برای جذب سرمایه‌گذاران خارجی به این منطقه. استاندار فارس نیز بر این ظرفیت تأکید کرده و لارستان و لامرد را برای میزبانی از سرمایه‌های ایرانیان مقیم خارج پیشقدم دانسته است.

۵. مزیت‌های منطقه ویژه اقتصادی لارستان: از جمله مزایای این منطقه می‌توان به صدور مجوز ساخت و پایان کار سرمایه‌گذاری و تولیدی به صورت رایگان، تبعیت از قانون کار مناطق آزاد تجاری، و سایر تسهیلات ویژه اشاره کرد.

درخواست از مسئولان و مدیران ارشد

با توجه به ظرفیت‌های فوق، ضروری است که موضوع پیگیری جدی تبدیل لارستان به منطقه آزاد تجاری در دستور کار مسئولان مربوطه قرار گیرد. بدین منظور از جنابان و سرکاران زیر درخواست می‌شود:

دبیرخانه شورای عالی مناطق آزاد تجاری-صنعتی و ویژه اقتصادی به عنوان متولی اصلی سیاست‌گذاری و نظارت بر مناطق آزاد کشور

نمایندگان استان فارس در مجلس شورای اسلامی با طرح این موضوع و پیگیری مصوبات مربوطه

نماینده مردم لارستان در مجلس شورای اسلامی به عنوان مدافع ویژه حقوق و توسعه این منطقه

استاندار فارس به عنوان عالی‌ترین مقام اجرایی استان

مدیرعامل منطقه ویژه اقتصادی شیراز به عنوان متولی راه‌اندازی منطقه ویژه اقتصادی لار

معاون هماهنگی امور اقتصادی استانداری فارس به عنوان مسئول هماهنگی امور اقتصادی استان

که با هماهنگی و تعامل سازنده، نسبت به پیگیری موضوع منطقه آزاد لارستان در سطوح ملی و استانی اقدام نمایند.

تأکید بر نگاه کلان‌نگر و پرهیز از نگاه تک‌محوری

در پایان، شایسته است نمایندگان مردم استان فارس در مجلس شورای اسلامی و مدیران ارشد استان، نگاهی کلان‌نگر و فرااستانی به موضوع توسعه داشته باشند. جنوب ایران دارای ظرفیت‌های گسترده و پراکنده‌ای است که با نگاه تک‌محوری و محدود به یک شهر یا منطقه خاص، نمی‌توان از آن‌ها بهره برد. طرح منطقه آزاد خلیج‌فارس به عنوان نخستین منطقه آزاد فرااستانی ایران، نمادی از این نگاه کلان است که در آن ظرفیت‌های لامرد، مهر، پارسیان و عسلویه در کنار یکدیگر تجمیع می‌شوند. لارستان نیز با تمام ظرفیت‌های منحصربه‌فرد خود، شایسته آن است که در این نگاه جامع و فرااستانی دیده شود و سهم خود را در توسعه جنوب ایران ایفا کند.

لارستان در طرح کلان منطقه آزاد تجاری گنجانده شود 

لارستان با موقعیت جغرافیایی ممتاز، فرودگاه فعال، مصوبه منطقه ویژه اقتصادی، و حضور گسترده لارستانی‌های مقیم خارج، از تمامی مؤلفه‌های لازم برای تبدیل شدن به منطقه آزاد تجاری برخوردار است. در شرایطی که طرح منطقه آزاد خلیج‌فارس در دست بررسی است، ضرورت دارد لارستان نیز به عنوان یکی از کاندیداهای اصلی این طرح مورد توجه قرار گیرد. انتظار می‌رود با پیگیری جدی مسئولان استانی و ملی و با نگاهی کلان‌نگر و فرااستانی، موانع موجود بر سر راه توسعه این منطقه برطرف شده و لارستان بتواند به قطب جدید توسعه اقتصادی در جنوب ایران تبدیل شود.

ف ۱۱۰