بیغ ها (رودخانه های) فصلی شهر قدیم لار

میلاد لارستان: رودخانه های فصلی در شهر لار از گذشته های دور به دلائل مختلف از جمله تأمین آب برکه ها (آب انبارهای) این شهر از اهمیت زیادی برخوردار بوده اند. در همین خصوص صمد کامجو یکی از محققان بومی لارستان مطلبی را تهیه کرده که در ادامه می خوانیم:

تمامی رودخانه ها شهر قدیم لار از رودخانه اناغ سرچشمه می گیرد.

در زمان حکومت قنبر علی بیگ در دوران صفویه در انتهای این رودخانه بزرگ حیدرخانه احداث می کند.

این حیدر خانه رودخانه های موسمی  راه به هفت به سه تقسیم می کرده است.

هفت سهم آب برای محلات ضلع غربی و جنوبی شهر قدیم(حیدری) و سه سهم برای محلات ضلع شمالی وشرق لار (نعمتی).

بماند که این تقسیم بندی آب باعث اختلاف  بین این دو طایفه مهیا می کرده است. و نمود این اختلاف دعوای حیدری ونعمتی در روز عاشورا بوده است.

واما مختصر اسامی رودخانه ها یا بیغ های فصلی شهر قدیم لار:

۱- بیغ  حیدری که از محله دم گاله عبور می کند و به محله پیرغیب که می رسد در مجاور امامزاده میر حمزه پیرغیب(پل محمد علی) خود توسط یک بند به سه  شاخه قسمت می شد.

الف:بیغ خوری که کنار دبیرستان صحبت عبور می کرد

ب:بیغ شاه غنی زال که از محله قنبربیگی واز کنار آتش نشانی فعلی عبور می کند

ج:بیغ فتح علی خانی که این بیغ خود درابتدای پل فوروزو (پل مطلب) کنونی خود به توسط بند به دوشاخه می شود.

بیغی که به طرف محله نو  واز کنار مسجد شازده عبور می کند
وبیغی که به طرف محله نو وخرمنزار می رود واز کنار مسجد ولیعصر عبور می کند.

۲. بیغ کلندرو که در ضلع غربی کوی گاله واقع شده است  در مجاور پیر کلندرو خود به ۲ شاخه تقسیم می شود یک رود بطرف قبرستان مرکزی و بلوار سید روانه می شود وشاخه بعدی به طرف محله کوریچان امتداد پیدا می کند.

۳-بیغ دورو که متاسفانه این بیغ از بین رفته است ودرمجاور کمربندی امام علی ونزدیک های برکه حاج علی اکبری بود.

۴- جباغ که از نزدیک های صحرای حاج ناصر زادلانه واز بیغ حیدری سرچشمه می گیرد و رودی بسیار کوچک می باشد واولین رودخانه ای می باشد که آبش وارد شهر می شود و تمامی برکه های محله پاقلعه و محله آرد فروشان ازاین رود پر می شود.

۵- بروند که بزرگترین رودخانه شهر قدیم لار محسوب می شود. که در ابتدای “پس کل” این رودخانه ۲ انشعاب می شود و مقداری از آب این رودخانه به بیغ علاءالدینی سرازیر می شود.(مدتی است که این رودخانه را کور کرده اند)

در سال ۱۳۷۲ به علت اینکه سیلاب زیادی در لار آمد از طرف جهاد کشاورزی و شهرداری در ابتدای رودخانه ی اناغ بند حیدری ونعمتی احداث گردید که از آن زمان آبها بیشتر به طرف بیغ بروند سرازیز می شود.

جهت اطلاعات بیشتر وکاملتر منتظر چاپ کتاب دانش نامه لارستان باشید.

نگارنده: صمد کامجو