«نقطه‌زنی» و «سازماندهی مردمی» عامل اصلی کنترل سیلاب در لارستان

مدیرکل مدیریت بحران استانداری فارس، با تشریح جزئیات مدیریت رویداد بارشی شدید اخیر، رویکرد «نقطه‌زنی» و «سازماندهی نیروهای مردمی» را کلید موفقیت در کنترل بحران دانست.

به گزارش میلاد لارستان، در جلسه ستاد مدیریت بحران لارستان که به ریاست فرماندار لارستان برگزار شد، غلامرضا غلامی در ابتدای سخنانش با اشاره به قدرت سامانه بارشی اخیر اظهار داشت: «این سامانه بسیار قوی و عظیم بود. پانزده شهرستان ما بالای صد میلی‌متر بارندگی داشتند و میانگین بارش تاکنون ۹۲ میلی‌متر بوده است».

وی افزود: «خدا را شاکریم که ما را از بحران پیش‌روی خشکسالی نجات داد. همه سختی‌های این چند روز در برابر مصائب خشکسالی اصلاً قابل قیاس نیست».

مدیرکل ستاد مدیریت بحران فارس با بیان اینکه مدیریت در لارستان با وجود حجم بالای بارش، «خیلی خوب» بود، تصریح کرد: «اصلاً تعریف مدیریت بحران همین است؛ پیشگیری‌هایی که می‌کنی، هماهنگی‌هایی که انجام می‌دهی و اتفاقی نمی‌افتد. مردم فکر می‌کنند خودبه‌خود رخ داده، در صورتی که پشت صحنه، حجم عظیمی از کار انجام شده است».

غلامی با قدردانی از اعضای ستاد مدیریت بحران لارستان، به حضور مؤثر معاون عمرانی فرمانداری و مدیریت فرماندار اشاره کرد.

وی خاطرنشان ساخت: «با این حجم بارش، من فکر می‌کردم دردسر زیادی اینجا داشته باشیم، اما حقیقتاً خوب مدیریت شد».

تأکید بر الگوی بسیج در سازمان‌دهی مردمی

یکی از محورهای اصلی سخنان غلامی، لزوم اقتباس از الگوی بسیج برای سازماندهی مردمی در تمامی دستگاه‌ها بود. او گفت: «هر دستگاهی که می‌خواهد قوی باشد، باید یک جمعیت مردمی را در کنار خودش سازماندهی کند».

وی سپاه و بسیج را نمونه‌ای موفق از این سازماندهی خواند و بیان کرد: «فقط در یک قسمت، چهل و هفت گروه جهادی فعالیت داشتند. ایشون می‌تواند بگوید چه راه‌هایی افتاد، چون نیروی او و بسیجش در محله و در بین عشایر حضور دارد».

مدیرکل بحران فارس خطاب به مسئولان دستگاه‌ها تأکید کرد: «شما بروید این کار را از ایشان کپی‌برداری کنید. ببینید امام جمعه چگونه این لیست را تشکیل داده و شما هم برای منابع طبیعی یا امور عشایر خود چنین تیمی مردمی ایجاد کنید».

راهکار بلندمدت: آبخیزداری و مشارکت مردمی

غلامی راه برون‌رفت از معضلاتی مانند آب‌خیزداری را در گرو جلب مشارکت مردمی دانست و گفت: «راه برون‌رفت، ایجاد گوراب، بندهای خاکی، بانکت‌بندی، گابیون‌بندی و هلالی‌آبگیر است. ریزترین کار، کاشت گونه‌های گیاهی و بذرپاشی است».

وی پرسید: «اما نیروی مردمی را از کجا بیاوریم؟ کی رفته منابع طبیعی با چوپانان جلسه گذاشته؟ بسیج محله ما ترکیبی از همه افکار است و ایشان آن را مدیریت می‌کند».

روش «نقطه‌زنی» عامل مهار سیلاب

ایده کلیدی دیگری که مدیرکل بحران فارس بر آن پافشاری کرد، «نقطه‌زنی» به سبک مدیریت رزمی بود. او با تشکر از ستاد لارستان برای اجرای این روش گفت: «نقطه‌زنی یعنی این که دور هم بنشینیم و مثل جنگ، نقاط حساس را دقیق شناسایی و برای آن راه‌حل مشخص کنیم».

وی به گزارش فرمانداری لارستان استناد کرد و مثال زد: «در شهرستان ما بیست نقطه تقاطعی رودخانه با جاده وجود دارد. هفت تا مربوط به راهداری، دو تا مربوط به شهرداری و سه تا در حوزه دهیاری‌هاست. حالا هر دستگاه می‌داند دقیقاً باید برود آنجا چه کار کند».

غلامی افزود: «حتی سه تا آبنما در سطح لارستان شناسایی شده. باید نیروی پلیس یا بسیج بیاید و آن را مدیریت کند تا حادثه‌ای رخ ندهد. این نقطه‌زنی‌ها وقتی حادثه می‌شود، به درد می‌خورد».

آمادگی عملیاتی به سبک «رزمایش»

وی با انتقاد از آمادگی‌های صورتی برخی دستگاه‌ها، خواستار آمادگی واقعی شد: «دستگاه‌ها می‌گویند ما به خط هستیم. اما در لحظه عملیات، راننده نیست!».

غلامی ادامه داد: «باید بگویید چند راننده دارید؟ شماره تلفنشان چیست؟ روی میز فرماندهی باشد. اگر نفر اول شهید شد، نفر دوم و سوم برسند به خود راننده. مفهوم نقطه‌زنی این است و من در لارستان دیدم این کار انجام شده بود».

تقدیر از نقش‌آفرینان

مدیرکل بحران فارس در بخش دیگری از سخنانش از تمامی دستگاه‌های مشارکت‌کننده تقدیر کرد.

وی گفت: «خدا را شاکریم که در محورهای مواصلاتی ما اتفاق خاصی نیفتاد. نیروی انتظامی و یگان ویژه کنار راهداری ما بودند».

غلامی با اشاره به همکاری بخش خصوصی، معادن و حتی جامعه ورزشی و آفرودسواران گفت: «همه دستگاه‌ها، شرکت‌ها و بخش خصوصی پای کار آمدند».

وی همچنین از نقش بی‌بدیل خبرنگاران و رسانه‌ها در انعکاس به‌موقع اخبار قدردانی کرد.

هشدار و درس‌های آینده

غلامی با بیان اینکه دو تن در این حادثه جان خود را از دست دادند، این موضوع را تلخ دانست و بر دقت بیشتر تأکید کرد.

وی در پایان، هماهنگی، برنامه‌ریزی دقیق و سازماندهی نیروهای مردمی را سه رکن اصلی مدیریت بحران موفق در لارستان برشمرد.

غلامی تأکید کرد: «باید به سمت استفاده از ظرفیت مردمی برویم. وگرنه با تکیه صرف بر نیروهای دولتی، کاری از پیش نمی‌بریم».

مدیرکل بحران فارس، رانندگی در شرایط هشدار قرمز را بسیار خطرناک دانست و توضیح داد: «خودرو وسیله مناسبی در سیلاب نیست. (چگالی) آب گل‌آلود سیلاب ده برابر آب خالص است و خودرو را شناور و غرق می‌کند».

وی بهترین وسیله ارتباطی در بحران را رادیو معرفی کرد و از مردم خواست در شرایط اضطراری با رادیو همراه باشند.

غلامی با انتقاد از عادی‌انگاری هشدارها گفت: «هشدار قرمز یعنی آسیب جدی حتماً رخ می‌دهد. برخی به جای همراهی، دنبال تعطیلی بی‌مورد مدارس هستند».

او افزود: «تربیت فرزند با شرایط محیطی یکی از اصول است. دانش‌آموز باید در سرمای اقلید یا گرمای لارستان تربیت شود، نه اینکه با کمترین بارش تعطیل کنیم».

نقد جدی به باغ‌شهری‌های غیرمجاز

مدیرکل بحران فارس، علت اصلی برخی حوادث را وجود باغ‌شهری‌های غیرمجاز در بستر و حریم رودخانه‌ها دانست و گفت: «این باغ‌شهری‌ها جوانان ما را به کام مرگ کشاند».

وی قاطعانه اعلام کرد: «مطابق قانون، باید این ساخت‌وسازهای غیرمجاز که جان مردم را تهدید می‌کند، تخریب شود. حفظ جان مردم بر مالکیت فردی اولویت دارد».

غلامی به دستگاه‌های قضایی و انتظامی دستور داد: «با تشکیل کارگروه فوری، این باغ‌شهری‌های خطرناک را شناسایی و برخورد قانونی کنند».

 واگذاری لایروبی رودخانه‌ها به شهرداری و بخش خصوصی

وی با اشاره به کوتاهی برخی دستگاه‌ها در لایروبی رودخانه‌ها گفت: «وظیفه لایروبی با آب منطقه‌ای است، اما اگر نتوانست، باید رودخانه که یک نعمت و طلا است را به شهرداری یا حتی بخش خصوصی واگذار کنیم».

غلامی تصریح کرد: «من نمی‌توانم ببینم سطح رودخانه از اراضی اطراف بالاتر بیاید و جان مردم تهدید شود. در شرایط بحران، قانون مدیریت بحران بر همه قوانین عادی ارجحیت دارد».

وی به شهردار لار اختیار داد: «برای لایروبی رودخانه‌های درون‌شهری، شن و ماسه حاصل را برای مصارف شهری استفاده کند تا هم شهر تمیز شود و هم برای شهرداری درآمدزایی دارد».

آبخیزداری؛ راه نجات قطعی لارستان

غلامی راه حل اساسی معضلات آبی لارستان را کارهای آبخیزداری عنوان کرد و گفت: «راه نجات لارستان بزرگ، آبخیزداری است. اگر همه اعتبارات را هم صرف این کار کنید، اشتباه نکرده‌اید».

وی پیشنهاد داد: «با تشکیل قرارگاه آبخیزداری، از ظرفیت بخش خصوصی، باغداران و حتی سرمایه‌گذاران جنوب کشور استفاده شود. به آنان زمین داده شود تا در کنار کشت گیاهان مقاوم، بندهای خاکی و آبخیزداری را انجام دهند».

بازتعریف وظایف دستگاه‌ها در بحران

 مدیرکل بحران فارس تأکید کرد: «در شرایط بحران، مانند زمان جنگ تصمیم می‌گیریم. مصوبات ستاد بحران قانون است و تمام دستگاه‌ها ملزم به اجرای آن هستند».

وی از دستگاه‌های اطلاعاتی و قضایی خواست از مسئولان جسور و عمل‌گرا که برای نجات مردم قدم برمی‌دارند، حمایت کنند.

غلامی در پایان با اشاره به بارش‌های خوب اخیر گفت: «هنر ما در به دام انداختن این رحمت الهی است. باید آب را مهار کنیم، نه اینکه شاهد فرار آن و وقوع حادثه باشیم».

ف ۱۱۰