از صرفه‌جویی مردم تا مسئولیت دستگاه‌ها؛ آبفا لارستان چه برنامه‌ای برای کاهش هدررفت آب دارد؟

حمیدرضا پریدار:

این روزها بحث صرفه‌جویی در مصرف انرژی، به‌ویژه آب، به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های کشور تبدیل شده است. از رسانه‌های ملی گرفته تا مسئولان محلی، همه از مردم می‌خواهند که در مصرف آب صرفه‌جویی کنند؛ درخواستی که با توجه به شرایط اقلیمی و کاهش منابع آبی، کاملاً منطقی و ضروری است. اما در کنار این مطالبه از مردم، یک سؤال اساسی نیز وجود دارد: سهم دستگاه‌های اجرایی و متولیان مدیریت آب در این میان چیست؟

بی‌شک دولت در برخی حوزه‌ها، از جمله توسعه انرژی‌های پاک و نیروگاه‌های خورشیدی، اقدامات ارزشمندی را آغاز کرده است. شهرستان لارستان نیز با برخورداری از آفتاب فراوان، ظرفیت کم‌نظیری برای سرمایه‌گذاری در این بخش دارد. اما در حوزه آب، به نظر می‌رسد هنوز با چالش‌هایی جدی روبه‌رو هستیم.

در چهاردهم خردادماه امسال، شهر قدیم لار بیش از۱۶ ساعت با قطعی آب مواجه شد. علت این حادثه، بنا بر اعلام مسئولان، ترکیدگی شاه‌لوله ورودی شهر بود که خوشبختانه با تلاش شبانه‌روزی کارکنان زحمتکش آبفا برطرف شد. اما سؤال اینجاست که در این مدت چه میزان آب از دست رفت؟ و مهم‌تر از آن، چرا چنین اتفاقی رخ داد؟

این نخستین بار نیست که شهروندان لارستان شاهد شکستگی خطوط اصلی انتقال آب هستند. در ماه‌های گذشته نیز موارد مشابهی در محدوده باغ ملی و انتهای بلوار ولایت رخ داده است. آیا علت این حوادث فرسودگی شبکه است؟ آیا جنس لوله‌ها مناسب نیست؟ آیا فشار آب بیش از حد استاندارد است؟ یا عوامل بیرونی موجب این خسارت‌ها می‌شوند؟ افکار عمومی حق دارد پاسخ این پرسش‌ها را بداند.

در دنیایی که فناوری‌های نوین امکان پایش لحظه‌ای کوچک‌ترین تغییرات را فراهم کرده‌اند، آیا زمان آن نرسیده است که مدیریت شبکه آب نیز از روش‌های سنتی فاصله بگیرد؟ امروز در بسیاری از شهرهای دنیا، سامانه‌های هوشمند با استفاده از حسگرها و تجهیزات پایش آنلاین، کوچک‌ترین نشتی‌ها و افت فشارها را شناسایی کرده و پیش از تبدیل شدن به بحران، نسبت به رفع آن اقدام می‌کنند.

چندی پیش اطلاعیه‌ای از مرکز آموزش فنی و حرفه‌ای لارستان منتشر شد که توجه بسیاری را جلب کرد. این مرکز موفق شده است مصرف آب خود را به‌صورت لحظه‌ای بر روی تارنمای اختصاصی نمایش دهد؛ پروژه‌ای که با دانش و توان جوانان نخبه لارستانی طراحی و اجرا شده و حتی آمادگی ارائه مشاوره رایگان به سایر دستگاه‌ها را نیز اعلام کرده است.

این اقدام یک سؤال مهم را پیش روی ما قرار می‌دهد: اگر یک مرکز آموزشی می‌تواند مصرف آب خود را به‌صورت آنلاین و لحظه‌ای پایش کند، چرا چنین ظرفیتی در شبکه آب‌رسانی شهری مورد استفاده قرار نگیرد؟ آیا شرکت آب و فاضلاب لارستان نمی‌تواند با بهره‌گیری از توان متخصصان بومی، دانشگاهیان و جوانان نخبه شهرستان، سامانه‌ای برای پایش دائمی خطوط انتقال و توزیع آب ایجاد کند؟

امروز دیگر مدیریت منابع آب صرفاً به معنای درخواست صرفه‌جویی از مردم نیست. مدیریت واقعی زمانی محقق می‌شود که علاوه بر فرهنگ‌سازی عمومی، هدررفت آب در شبکه نیز به حداقل برسد. هر لیتر آبی که از طریق ترکیدگی یا نشتی از دست می‌رود، در حقیقت بخشی از سرمایه ملی است که به سادگی هدر می‌رود.

انتظار شهروندان لارستان از شرکت آب و فاضلاب این است که ضمن ارائه گزارشی شفاف از علل تکرار شکستگی خطوط اصلی، برنامه‌های خود برای نوسازی شبکه‌های فرسوده، هوشمندسازی سامانه‌های پایش و کاهش هدررفت آب را نیز به اطلاع افکار عمومی برساند.

مردم لارستان همواره در شرایط سخت همراه و همکار مسئولان بوده‌اند. اکنون نیز آماده‌اند سهم خود را در صرفه‌جویی ایفا کنند؛ اما در مقابل انتظار دارند متولیان امر نیز با بهره‌گیری از دانش روز، فناوری‌های نوین و ظرفیت نخبگان شهرستان، گام‌های مؤثرتری برای صیانت از این سرمایه حیاتی بردارند.

آب، تنها یک خدمت شهری نیست؛ شاهرگ حیات یک منطقه است. حفظ آن نیازمند مشارکت مردم و پاسخگویی مسئولان، هر دو، در کنار یکدیگر است.

ف ۱۱۰