چهار نوبت ویزیت رایگان پزشکی در قالب پزشک خانواده در لارستان

رئیس دانشکده علوم پزشکی لارستان در تشریح مزایای مالی برنامه پزشک خانواده گفت: در چارچوب این برنامه، مردم با مراجعه به پزشک خانواده خود در سطح یک، از خدمات پیش‌بینی‌شده بهره‌مند می‌شوند و طبق توضیحات ارائه‌شده درباره دستورالعمل اجرایی، تا چهار نوبت ویزیت رایگان برای آنان در نظر گرفته شده است.

به گزارش میلاد لارستان، با حضور دکتر حسین جابری انصاری مدیر عامل خبرگزاری جمهوی اسلامی (ایرنا) کشور و معاون کنسولی، عربی و سخنگوی پیشین وزارت امور خارجه، مختار عباسی فرماندار فرمانداری ویژه لارستان، اعضای شورای تامین و اعضای شورای اداری لارستان در گلزار مطهر شهدا شهر لار برگزار شد.

در این جلسه دکتر روح الله کریمی رییس دانشکده علوم پزشکی لارستان در سخنانی با تشریح اهداف و ضرورت اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع، بر نقش پیشگیری در ارتقای سلامت جامعه، کاهش هزینه‌های درمانی مردم و ضرورت همکاری دستگاه‌های اجرایی برای اجرای موفق این برنامه تأکید کرد.

رئیس دانشکده علوم پزشکی لارستان با قدردانی از فرماندار لارستان برای اختصاص فرصت طرح این موضوع در جلسه شورای اداری، افزود: هدف از این نشست، تبیین ماهیت برنامه پزشک خانواده، تشریح روند شکل‌گیری و نحوه اجرای آن، معرفی مزایای طرح و بیان انتظارات مجموعه سلامت از دستگاه‌های اجرایی برای عملیاتی شدن هرچه بهتر این برنامه در لارستان و مناطق تحت پوشش است.

کریمی با اشاره به دستاوردهای نظام سلامت کشور پس از پیروزی انقلاب اسلامی گفت: طی بیش از چهار دهه گذشته، اقدامات گسترده‌ای در حوزه سلامت انجام شده و شبکه‌های بهداشت و درمان، خانه‌های بهداشت، مراکز جامع سلامت و بیمارستان‌ها، خدمات متنوعی را در سطوح مختلف به مردم ارائه کرده‌اند. با این حال، در مقاطعی توجه به توسعه زیرساخت‌های درمانی و افزایش ظرفیت بیمارستان‌ها، بر برنامه‌های پیشگیرانه غلبه پیدا کرده است.

وی ادامه داد: امروز با افزایش شیوع بیماری‌های غیرواگیر از جمله فشار خون، دیابت و سرطان مواجه هستیم؛ بیماری‌هایی که بخش قابل توجهی از آنها با اصلاح سبک زندگی، افزایش آگاهی عمومی، شناسایی زودهنگام عوامل خطر و تقویت مراقبت‌های پیشگیرانه قابل کنترل هستند. تغییر سبک زندگی و گسترش زندگی ماشینی نیز در افزایش این بیماری‌ها نقش داشته است.

رئیس دانشکده علوم پزشکی لارستان با اشاره به تجربه همه‌گیری کرونا خاطرنشان کرد: این تجربه نشان داد که اگر زیرساخت‌های بهداشتی و نظام پیشگیری به اندازه کافی تقویت نشده باشند، بروز یک بیماری عفونی جدید می‌تواند سلامت جامعه را با مخاطرات جدی مواجه کند. از این رو، ضروری است نگاه سلامت‌محور و پیشگیری‌محور بار دیگر در کانون سیاست‌گذاری‌های حوزه سلامت قرار گیرد.

کریمی با هشدار نسبت به افزایش هزینه‌های نظام سلامت تصریح کرد: ادامه روند فعلی و تمرکز بیش از اندازه بر درمان، افزایش تخت‌های بیمارستانی و خرید تجهیزات گران‌قیمت، به‌تنهایی پاسخگوی نیازهای جامعه نخواهد بود. اگر پیشگیری به اولویت اصلی تبدیل نشود، هزینه‌های سلامت همچنان افزایش می‌یابد و منابع بیشتری صرف درمان بیماری‌هایی خواهد شد که می‌توان با مداخلات به‌موقع از بروز یا پیشرفت آنها جلوگیری کرد.

وی با بیان اینکه بیماری‌هایی همچون فشار خون و دیابت دیگر محدود به سنین بالا نیستند، افزود: در سال‌های اخیر، گروه‌های سنی جوان‌تر نیز با این مشکلات مواجه شده‌اند و این موضوع ضرورت بازنگری در رویکردهای مراقبتی را دوچندان می‌کند. هدف اصلی باید شناسایی زودهنگام بیماری‌ها، پیگیری مستمر وضعیت بیماران و جلوگیری از رسیدن مشکلات قابل کنترل به مراحل پیشرفته باشد.

رئیس دانشکده علوم پزشکی لارستان در ادامه به سابقه اجرای برنامه پزشک خانواده در کشور اشاره کرد و گفت: برنامه پزشک خانواده روستایی از اوایل دهه ۱۳۸۰ شکل گرفت، اما در سال‌های بعد، ارتباط مؤثر و کامل آن با سطوح تخصصی درمان و نظام ارجاع با چالش‌هایی مواجه بود. در بسیاری از موارد، خدمات به ویزیت بیمار محدود می‌شد و پیگیری مستمر سلامت افراد و خانواده‌ها به شکل مطلوب تحقق پیدا نمی‌کرد.

کریمی افزود: در سال‌های ۱۳۹۱ و ۱۳۹۲ نیز برنامه پزشک خانواده شهری در استان‌هایی مانند فارس و مازندران به‌صورت آزمایشی اجرا شد، اما طولانی شدن دوره پایلوت و نبود پشتیبانی مالی پایدار و کافی، مانع از تحقق کامل اهداف آن شد. به همین دلیل، ضرورت داشت اجرای برنامه با ساختاری منسجم‌تر، ارتباط روشن میان سطوح ارائه خدمت و حمایت مؤثر دستگاه‌های مرتبط دنبال شود.

وی با اشاره به رویکرد جدید دولت در توسعه پزشک خانواده و نظام ارجاع اظهار داشت: از ابتدای فعالیت دولت، برنامه‌ریزی‌ها و جلسات متعددی برای اجرای این طرح در سطح کشور انجام شده و دانشگاه‌های علوم پزشکی به‌تدریج وارد فرایند اجرا شده‌اند. بر اساس برنامه‌ریزی اعلام‌شده، دانشگاه‌های علوم پزشکی موظف شده‌اند با استفاده از دستورالعمل جدید موسوم به «نسخه سه»، اجرای برنامه را در یک شهرستان آغاز کنند و نظام ارجاع را در محدوده تحت پوشش خود استقرار دهند.

رئیس دانشکده علوم پزشکی لارستان با اشاره به اقدامات انجام‌شده در حوزه سلامت منطقه بیان کرد: اجرای برنامه پزشک خانواده و نظام ارجاع با همراهی مجموعه مدیریتی و اجرایی منطقه دنبال می‌شود و فرماندار لارستان نیز در مراحل مختلف، حمایت خود را از حوزه سلامت اعلام کرده است. حضور فرماندار و معاونان وی در جلسات ستاد اجرایی و تأکید بر همکاری دستگاه‌های مرتبط، به‌ویژه سازمان‌های بیمه‌گر، می‌تواند در رفع موانع و تسهیل اجرای برنامه مؤثر باشد.

کریمی تأکید کرد: استقرار موفق این برنامه تنها به اقدامات دانشگاه یا دانشکده علوم پزشکی محدود نمی‌شود، بلکه همکاری ادارات، نهادها، شهرداری‌ها، بخشداری‌ها و همراهی مردم را می‌طلبد. هر اندازه هماهنگی میان دستگاه‌ها بیشتر باشد و اطلاع‌رسانی دقیق‌تری در جامعه صورت گیرد، امکان اجرای صحیح برنامه و مشاهده نتایج ملموس آن نیز افزایش خواهد یافت.

وی در بخش دیگری از سخنان خود، هزینه‌های سنگین درمان را یکی از مهم‌ترین دلایل ضرورت اجرای نظام ارجاع دانست و گفت: امروز حتی ابتلا به بیماری‌های شایعی مانند آنفلوانزا می‌تواند هزینه قابل توجهی به خانواده‌ها تحمیل کند. هنگامی که چند عضو یک خانواده هم‌زمان بیمار می‌شوند، مجموع هزینه‌های ویزیت، دارو و سایر خدمات درمانی ممکن است فشار مالی زیادی بر آنان وارد کند؛ موضوعی که ضرورت ساماندهی مسیر دریافت خدمات سلامت را بیش از گذشته نشان می‌دهد.

رئیس دانشکده علوم پزشکی لارستان همچنین با اشاره به افزایش استفاده از خدمات تشخیصی و درمانی اظهار داشت: در برخی موارد، مراجعه‌های غیرضروری و تقاضای القایی برای انجام آزمایش‌ها، تصویربرداری‌ها و سایر خدمات تشخیصی، هزینه‌های اضافی به مردم تحمیل می‌کند. نظام ارجاع تلاش می‌کند با هدایت بیماران در یک مسیر مشخص و متناسب با نیازهای واقعی آنان، از دریافت خدمات غیرضروری جلوگیری کرده و منابع سلامت را به شکل مؤثرتری به کار گیرد.

کریمی در تشریح مزایای مالی برنامه پزشک خانواده گفت: در چارچوب این برنامه، مردم با مراجعه به پزشک خانواده خود در سطح یک، از خدمات پیش‌بینی‌شده بهره‌مند می‌شوند و طبق توضیحات ارائه‌شده درباره دستورالعمل اجرایی، تا چهار نوبت ویزیت رایگان برای آنان در نظر گرفته شده است. همچنین در صورت ارجاع بیمار به سطح دوم، سهم پرداختی او برای خدمات مشمول طرح به ۱۵ درصد هزینه‌ها محدود می‌شود و در موارد ارجاع به بیمارستان برای بستری، خدمات مشمول برنامه به‌صورت رایگان ارائه خواهد شد.

وی افزود: در خدمات پاراکلینیکی مرتبط با مسیر ارجاع نیز سهم پرداختی بیماران، مطابق ضوابط اعلام‌شده، محدود خواهد بود. بهره‌مندی از این مزایا مستلزم آن است که افراد مسیر تعیین‌شده در نظام ارجاع را طی کنند؛ بنابراین، آگاهی‌بخشی درباره شیوه استفاده از خدمات و تشویق مردم به مراجعه به پزشک خانواده، اهمیت زیادی دارد.

رئیس دانشکده علوم پزشکی لارستان با تأکید بر اینکه پزشک خانواده صرفاً یک برنامه محدود به ایران نیست، بیان کرد: تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد که اجرای مناسب این نظام می‌تواند به کاهش مراجعات غیرضروری، مدیریت هزینه‌های سلامت و کاهش بستری‌های قابل پیشگیری کمک کند. بر اساس آمار و مطالعات مورد اشاره در این زمینه، کاهش ۱۵ تا ۳۰ درصدی مراجعات غیرضروری و حدود ۲۰ درصد صرفه‌جویی در هزینه‌های سلامت از جمله نتایج گزارش‌شده در برخی تجربه‌های اجرایی بوده است.

کریمی ادامه داد: صرفه‌جویی در هزینه‌های سلامت، به‌ویژه در مقیاس ملی، می‌تواند منابع ارزشمندی برای تقویت زیرساخت‌های بهداشتی، توسعه خدمات پیشگیرانه و ارتقای کیفیت خدمات درمانی فراهم کند. با این حال، استقرار کامل چنین برنامه‌ای در سطح کشور به زمان، هماهنگی، حمایت مستمر و همراهی مردم نیاز دارد و نمی‌توان انتظار داشت همه نتایج آن در کوتاه‌مدت حاصل شود.

وی با اشاره به اینکه استقرار فراگیر برنامه پزشک خانواده ممکن است سه تا پنج سال زمان ببرد، اظهار داشت: باید با صبر و حوصله، همکاری بین‌بخشی و پشتیبانی مستمر، اجرای برنامه را دنبال کنیم. توسعه بیمارستان‌ها و تهیه تجهیزات پیشرفته‌ای مانند دستگاه‌های ام‌آر‌آی و سی‌تی‌اسکن، بدون تقویت پیشگیری، به‌تنهایی نمی‌تواند مشکلات اصلی حوزه سلامت را برطرف کند.

رئیس دانشکده علوم پزشکی لارستان با اشاره به بار بیماری‌های مزمن بر مراکز درمانی خاطرنشان کرد: مراجعه روزانه بیماران مبتلا به دیابت، فشار خون و بیماری‌های مرتبط به مراکز درمانی و بخش‌های تخصصی، ضرورت توجه به پیشگیری و مراقبت مستمر را آشکار می‌کند. یکی از اهداف اصلی پزشک خانواده و نظام ارجاع، شناسایی عوامل خطر، کنترل بیماری‌ها در مراحل اولیه و جلوگیری از پیشرفت مشکلاتی است که می‌توان با مراقبت مناسب، از عوارض آنها کاست.

کریمی در پایان، از مدیران دستگاه‌های اجرایی، رؤسای ادارات، شهرداران و بخشداران خواست با برگزاری نشست‌های توجیهی برای کارکنان و خانواده‌های آنان، زمینه آشنایی بیشتر مردم با برنامه پزشک خانواده را فراهم کنند. وی تأکید کرد: باید این باور در جامعه تقویت شود که بخش عمده‌ای از خدمات سلامت در سطح اول قابل ارائه است و بر اساس برآوردهای مطرح‌شده، حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد نیازهای درمانی مردم را می‌توان در همین سطح پاسخ داد؛ بنابراین، مراجعه مستقیم به متخصص یا فوق‌تخصص برای هر مشکل جزئی، همواره ضروری نیست.

وی در خاتمه با اعلام آمادگی خود و معاونان دانشکده برای حضور در ادارات و تشریح بیشتر ابعاد برنامه گفت: امیدواریم با مشارکت و اعتماد مردم و همکاری همه دستگاه‌های اجرایی، اهداف اصلی پزشک خانواده و نظام ارجاع شامل کاهش پرداخت مستقیم مردم، مدیریت هزینه‌های نظام سلامت و کاهش بستری‌های قابل پیشگیری، هرچه زودتر در منطقه لارستان محقق شود.

ف ۱۱۰