طلسم و تعويذ (قسمت آخر)

*)اعتقاد مردم لار به تعويذ
يكي از خصوصيات بارز مردم لار دينداري و مذهبي بودن آنهاست و اين موضوع نيز باعث شده است كه مردم به دعا و تعويذ اعتقاد بيشتري پيدا كنند و به آن اهميت بيشتري مي‌دهند.

همچنين با پرس و جو كردن درباره گذشته مردم لار مي‌توان به اين موضوع اشاره كرد كه به دليل كم بودن و حتي نبودن امكانات پزشكي در لار و شايع شدن يك بيماري در منطقه، معمولاً مردمي كه اعتقاد قوي به تعويذ و دعانويسي داشتند براي رفع بيماري از خود و اطرافيانشان به كساني كه در دعانويسي تجربه و مهارت داشتند مراجعه مي‌كردند. از تعويذ و دعانويسي به منظورهاي مختلفي استفاده مي‌شود از جمله: دفع چشم زخم، نزول باران، رفع وسواس، دوري از غم و غصه، ايمن شدن از چشم دشمن و…

اگر هم به كتاب مقدس مسلمانان يعني مفاتيح‌الجنان مراجعه كنيم به اين موارد اشاره شده است.(حاشيه‌هاي اين كتاب)
دعانويساني كه در شهر لار بودند و هستند از روحانيون قابل اعتمادي هستند كه از ايمان راسخ و قوي برخوردارند و مردم نيز به همين دليل به آنها احترام مي‌گذارند.

يكي از روحانيون گذشته شهر لار «سيد حسن مصطفوي» و روحانيون حال حاضر كه از فرزندان ايشان هستند مي‌توان به «سيدابراهيم مصطفوي» و «سيد مصطفي مصطفوي» اشاره كرد كه شغل پدري خويش را ادامه داده‌اند. تعاويذي كه توسط اين اشخاص چه در قديم و حال نوشته شده اغلب بر روي كاغذ و از ادعيه قرآني مي‌باشد. همچنين كتابهايي كه اين بزرگان از آن براي نوشتن طلسم و تعويذ از آن استفاده مي‌كنند مي‌توان به كتابهايي همچون «كتاب مجمع‌الدعوات (احاديث امام جعفر صادق(ع)» و «جامع الفوايد في‌الاسرار المقاصد (علوم غريبه و خواص اسماء الحسني)» اشاره كرد.

*)اعتقاد مردم لار به تعويذ
در لار نمادهايي وجود دارد كه به همين تعويذ برمي‌گردد و يكي از اين نمادها درخت نخل تشنه است به دليل اين كه لار در منطقه‌اي گرمسيري واقع شده و باران كم مي‌بارد و به هنگام قحطي و بي‌باراني با مراجعه مردم به دعانويس، تعويذي كه به صورت يك بيت شعر بوده نوشته مي‌شده و به درخت نخل تشنه مي‌بستند كه با توكل مردم و نيت خالصشان و اميد به خدا باران مي‌باريده و آن بيت شعر به اين صورت بوده:

يارب سبب حيات حيوان بفرست           از بهر لب تشنه‌ي حيوان و نبات، شير باران بفرست        يارب يارب يارب

با تحقيقاتي كه صورت گرفته عقايد مردم شهر كرمانشاه نيز در مقوله‌ي دعانويسي و تعويذ همانند مردم شهر لار است زيرا همه اين اعتقادات از ايمان و دين آنها برخاسته شده است.

*)تاريخچه طلسم
طلسم نوشته‌اي از كلمات و اشكال و ارقام و جداول است كه دعانويسان به ميزان ماندگاري مورد نظرشان روي كاغذ و تكه فلز و پوست حيوانات نقش مي‌كنند. از مشهورترين طلسمات ايران: نظر قرباني، زبان ماهي، مازو، طلسم وان يكاد، هفت مهره،‌ سم آهو، دندان ببر، ناخن گرگ، قاب گرگ و…

انجام امور خارق‌العاده و طلسم معمولا از طريق علوم غريبه صورت مي‌گيرد: علوم غريبه شامل پنج شاخه اصلي مي‌باشد كه عبارتند از: علم ليميا، علم سيميا، علم هيميا،‌ علم ريميا، علم كيميا.

علم كيميا:
چگونگي تبديل صورت يك عنصر به صورت عنصر ديگر است.  اين همان است كه در طول تاريخ افراد زيادي به دنبال آن بوده‌اند و قصد تبديل خاك به طلا داشتند.

علم ليميا:
علم تسخيرات جن است. ليميا منجر به كسب قدرت تسخير جن و روح مي‌شود. منظور از تسخيرات آن است كه موجودات ماورايي در اختيار و به فرمان انسان باشند.

علم هيميا:
تركيب قواي عالم بالا با نماد عناصر عالم پايين مد نظر است و به آن علم طلسمات هم گويند و طالع‌بيني نيز زير مجموعه‌ي علم هيميا است.

علم سيميا:
علم تركيب نيروهاي رواني و جسماني است.  به عنوان مثال تصرف در خيال مردم و تغيير آن از اين دسته است.

علم ريميا:
استفاده از قواي مادي در انجام امور خارق‌العاده است. مانند كاري كه معمولا شعبده‌بازان انجام مي‌دهند.

*)اعتقاد مردم لار به طلسم

يكي ديگر از اعتقادات مردم لار اعتقاد به طلسم است. در قديم و حال مردم لار از طلسم فقط به عنوان باطل كردن و باز كردن طلسم از تشخص مورد نظر استفاده مي‌كردند ولي متأسفانه، البته در گذشته، افرادي در لار بوده‌اند كه از طلسم، براي انجام كارها و اهداف شوم خود استفاده مي‌كرده‌اند كه اين افراد معمولاً اين قدرت را با استفاده از تمرينات و سختي‌هاي زيادي در كارهاي مشخص و همچنين تسخير جن به دست مي‌اورند ولي خوشبختانه اين افراد تا جايي كه تحقيق كرده‌ايم در لار نيستند و در همان زمان‌هاي گذشته نيز به صورت گمنام و ناشناس به كار خود ادامه مي‌داده‌اند.

 ولي در حال حاضر فقط همان روحانيون بزرگ و قابل اعتماد لاري هستند كه اگر مشكلي براي شخصي پيش امد و يا به بيان ديگر طلسم شد، طلسم را از آن خود با استفاده از آيات قرآن و احاديث و علوم غريبه باز كنند و باطل كنند. حال سوالي كه ممكن است براي هر كسي پيش آيد اين است كه آيا طلسم قابل ابطال است؟ بله، ابطال و باطل كردن طلسم از طرق مختلف امكان‌پذير است.

تنها كاربرد مجاز طلسم كه در لار هم بسيار رايج است همين باطل كردن طلسم به دست افراد معتبر و قابل اعتماد  به قصد كمك به خلق با نيت رضاي خدا مي‌باشد و بهترين شيوه‌ي ابطال طلسمات توكل به خداوند قهار و جبار و پناه بردن به اقيانوس بي‌كران رحمت او، قرآن كريم مي‌باشد، چرا كه «نُنَزِّل من القرآن ما هو شفاء و رحمه للمومنين» كه اين آيه را دعانويسان شهر لار به وفور از آن استفاده و زير لب زمزمه مي‌كنند. براي جلوگيري از تأثيرات طلسم قرائت قرآن كريم به خصوص سوره‌هاي كافرون، اخلاص، فلق و ناس بسيار موثر است بخصوص تلاوت سوره‌هاي فلق و ناس.

*)نتيجه‌گيري:
باورهاي مذهبي، آداب و رسوم و اسطوره‌هاي يك جامعه در شناخت آن نقشي اساسي دارد.  چرا كه زندگي مردم با اين باورها آميخته شده و از آنها نشأت مي‌گيرد.

تحقيقي از: سيده حوريه مصطفوي