چند ضرب‌المثل و كنايه و اصطلاحات لاري با معاني فارسي آنها

ضرب‌المثل‌ها و كناياتي كه بي‌بي مورد استفاده قرار مي‌ده هميشه شنيدني است و گاهي وقت‌ها براي اولين باري است كه مي‌شنوم براي هر كدوم از آنها توضيحات مخصوصي مي‌ده كه به دليل كمبود جا خلاصه‌وار مي‌نويسم:
غُصّه شو توپ كِه، توپ تِرَكي!
غصه را درون توپ كردند توپ تركيد و تحمل آن را نداشت.
يعني اين كه غصه، آدمي را از پاي در مي‌آورد.
***
چَشُش، وَ دَسّي شَدَر آردِه!
يعني چشمش را با دست خود بيرون آورده است.
كنايه از اين است كه با دست خود، خودش را به درد سر انداخته است براي خود درد سر درست كرده است.
***
بند از هرجا بَريكتَره، پَرَه اَبو!
بند از جايي كه باريكتر است پاره مي‌شود.
كنايه از بدشانسي است شخصي كه از روزگار شِكوه دارد اين را مي‌گويد.
***
دولت كه دا لو وَ لو نكبت كه دا لو ولو!
دولت (خوش اقبالي) كه مي‌آيد پي در پي است نكبت (بداقبالي) كه مي‌رسد هم پي در پي است.
كنايه از اين است كه خوش اقبالي براي ثروتمندان و بداقبالي براي فقرا مي‌باشد.
***
يك سُري شَه پاچه بُكُنِم!
يك سرگيني به پاچه‌اش بريزم! (در قديم از سرگين مثل هيزم، براي سوزاندن استفاده مي‌شده است)
نوعي تهديد است معادل يك آشي براش بپزم.
***
غريب، دَس اَدِه، دِل، نَه.
غريب دست مي‌دهد دل نمي‌دهد.
كنايه از اين است كه در دوستي و رفاقت، غريبه‌ها همدل تو نمي‌شوند هرچند كه دست دوستي داده باشند.
***
چَشِ شَوْ، اُرماي لَشتِه!
چشم شب، خرماي لشت است (خرماي لشت: درشت و سياه رنگ است)
شبها چيزي را انتخاب يا خريداري نكن كه سياهي شب، مانع از ديدن عيوب و نواقص آن چيز خواهند شد.
***
چُنِه بَرِ بَطال، مَه راس كَتِه!
مانند بار باطل، روبرويم افتاده است.
كنايه از مردي است كه بيكار در خانه مي‌نشيند و شغلي و درآمدي ندارد و سربار خانواده است.
***
دِگَه شَوَ ناگِرِه
ديگر چنين نخواهد شد.
كنايه از اين است كه چنين فرصت طلايي و استثنايي پيش نمي‌آيد.
***
غصّه اَما، اَزِرِ زِمي اَدَر دا.
غصه ما، از زير زمين بيرون مي‌آيد.
كنايه از اين است كه مرتب برايمان ناراحتي پيش مي‌آيد مثل علفي كه مرتب از زمين سر بيرون مي‌آورد و سبز مي‌شود.
***
تَوِس شَه نُك نِكُنِش تا تَه لو نِكَشِه.
مي‌خواستي در كف دستش نريزي به رويت نكشد.
زدي ضربتي، ضربتي نوش كن.
معادل فارسي آن:
انگشت مكن رنجه به در كوفتن كس
هر عملي،‌عكس‌العملي دارد