چند ضرب‌المثل ها(9)

ضرب‌المثل‌ها و اصطلاحات و كنايات بي‌بي، گرچه قديمي است و كمتر مورد استعمال داره ولي هر وقت در صحبت‌هاش به كار مي‌بره، گويي بار اولي است كه اونارو مي‌شنوم و برام تازگي داره و حيفم اومد شما رو از خوندن و شنيدن اونا بي بهره سازم.
بخونين و به موارد استفاده هر يك از اونا آشنا بشين. حتماً شما هم مي‌پسندين.

پارو اُندِه كه پِدارو شَه‌دَر بُكُن!
پارسال آمده كه پيارسالي را بيرون كند.
… در معني به افراد جديد المنصبي گفته مي‌شود كه بخواهند افراد قديمي را كه از پايگاه محكمي هم برخوردارند،‌از ميدان به در كنند.
***
چاه شَه لَب دريا كَندِه!
چاه را لب دريا حفر كرده است.
… در معني به افرادي گفته مي‌شود كه از ديگران منفعت مي‌برند و با زيركي و سياست براي منافع خود، برنامه‌ريزي مي‌كنند.
***
نونِ خُم بُخورِم عَيش دُالمَلِك بِرَقصِم؟
نان خودم بخورم و در عروسي دوالملك برقصم؟
… در معني به افرادي گفته مي‌شود كه از ديگران توقع همكاري و همياري دارند ولي حاضر نيستند براي خودشان و يا ديگران مايه بگذارند.
***
دِل مَكَشِه كه آبَگُم، پا مَه خِشَه و حال سگم!
دلم خوشه كه آقاي بگ (بزرگ خاندان) هستم، در حالي كه هميشه در حال سگ دو زدن مي‌باشم.
… در معني به افراد بزرگ و با شخصيت گفته مي‌شود كه در حالي كه مي‌توانند كارگران و نوكرها را به كار بگمارند،‌اما خودشان كار مي‌كنند.
…يعني كار خود را به ديگران واگذار نمي‌كنند كار كردن، آنها را كوچك نمي‌كند.
كنايه از مرد تنبل و بيكاري كه در خانه مي‌نشيند تا زنش با زحمت و تلاش خود، هزينه زندگي‌اش را تأمين كند نيز مي‌باشد.
***
اُسَّه تو، شاگرد مَئه!
استاد تو، شاگر من است.
…يعني دست تو را خواندم و نمي‌تواني مرا فريب دهي.
***
تا وَكارِه،‌ وَبارِه.
تا كار مي‌كرد، بار هم مي‌آورد.
…. در معني به افرادي گفته مي‌شود كه تا چيزي دارند، دور و برشان هم افرادي ديده مي‌شود.
گاهي هم در كنايه به افرادي گفته مي‌شود كه تا توان كار كردن داشته باشد مي‌تواند چيز به دست بياورد و وقتي كه از كار افتاده شد، كسي به او كمك نخواهد كرد.
***
شيوَه كَش ناكشه
… كنايه از افرادي است كه بسيار زيرك و باسياست هستند و كسي نمي‌تواند با آنها برابري كند.
***
مونِه نِوَه خُو، غَمُش مَخو!
مال خودت كه نباشد، غصه‌اش را مخور.
… چيزي كه متعلق به خودت نيست اگر معيوب شد يا از بين رفت، نگران نباش.
كنايه از افرادي است كه در نگهداري اموال يا امانت ديگران كوشا نيستند و برايشان مهم نيست اگر از بين برود يا مشكلي براي آن ايجاد شود.
***
سُرمَه از چَش اَبوئه!
سورمه را از چشم مي‌ربايد.
… كنايه از افرادي است كه در ربودن چيزي، بسيار فرز و تردست هستند.