ضرب المثل ها(26)

از جَمَه يَقَه،‌ از تُمبو، نيفَه
از پيراهن،‌يقه را دارد و از تنبان «زيرشلواري» فقط نيفه برايش مانده.
… كسي كه فقير و بي‌چيز است ولي اظهار كند كه مال و ثروت دارد.
***
ايمَه اَپَئه اُجاغِه
(هيزم، پاي اجاق است)
… كنايه از كسي كه همه كاره است.
***
بَلي وامَر،‌دو كارِه، ‌اَدَر ببو، سه كارِه
خاكي را جمع كن دو كار است،‌ بيرون بردن آن سه كار است.
… وقتي كاري را كه مي‌توان آن را در يك مرحله انجام داد اما با ناراحتي و عصبانيت، باعث چند بار انجام گرفتن آن شوند.
***
بَند از هرجا بريكتَرِه، پَرَه اَبو
ريسمان از هرجا باريك‌تر است پاره مي‌شود.
ريسمان از باريكي پاره مي‌شود و ظلم از ضخامت
در مورد بدشانسي و شِكوه از روزگار،‌گفته مي‌شود.
***
چَشِ خُش، وَ دَسي اَدَر داردايي
چشم خود را با دست خود،‌ بيرون مي‌آورد.
يعني براي خويش درد سر درست مي‌كند.
***
خَرَك از فَسيل خُومو، اَخورَم.
…خرما از نخل خودمان مي‌خوريم.
يعني متكي به خودمان هستيم.
***
رَنگ شَه تَختَه نِدا
به روي خود نياورد (رنگ به تخته ندارد)
***
سِه اَبُنِه كِسي مَنِس تا تَوابو نِنِسِن
پله (نردبان) به بام كسي مگذار تا همان نردبان به بامت نگذارند.
***
سولاخ كَج، ميخ كَج شَوي
سوراخ كج، ميخ كج مي‌خواهد
با ناراستان، راست مباش.
***
چتر و چاوگون اَتَكَنِدايي
چتر و چاوگون تكان مي‌دهد
چتر (موهاي سر كه روي پيشاني تا ابرو چيده شده باشد) چاوگون موهايي كه از دو طرف پيشاني جدا شده و در گوشه چارقد فرو مي‌كنند مثثل فيشوري‌ها بعضي آن را از چارقد خارج كرده مثل خنجي‌ها و بيغردي‌ها بنا به رسم و رسوم روستا يا قبيله خود.
حال اگر كسي اين چتر و چاوگون‌ها را هنگام راه رفتن عمداً تكان دهد مي‌گويند با تكبر خودنمايي مي‌كند.
… خودنمايي از روي تكبر را گويند.