شوراها یا حیاط خلوت گروههای سیاسی و کارتل های اقتصادی!

با نزدیک شدن به ایام انتخابات شورای شهر، میلادلارستان بر آن شد تا با بررسی برخی مطالب در باب شوراها به قلم یکی از متخصصین این حوزه در انتخاب اصلح مردم طی انتخابات آتی دین خود را ادا نماید. یادداشتهایی کوتاه درباب انتخابات شوراها به قلم دکتر حامد مقدم  (دکترای شهرسازی و عضو هیات علمی دانشگاه) به رشته تحریر در آمده و طی چندین شماره به جوانب مختلف انتخابات شوراها خواهد پرداخت. مرور این مطالب و نیز انتشار متن و بحث و تبادل نظر در باب محتوای آن را به همگان توصیه می نماییم چه آنکه تضارب نظرات بی شک در توسعه منطقه بسیار مفید خواهد بود. 

بخش دوم با عنوان “شوراها و نقش حیاط خلوت گروههای سیاسی و کارتل های اقتصادی!”  را با هم مرور می کنیم…

منتخبین شوراها، معتمدین محلی هستند. وقتی قریب ۳۰ درصد جمعیت کشور را روستائیان و حدود ۳۰ درصد دیگر را ساکنین شهرهای کوچک و متوسط تشکیل می دهند، لذا اکثریت جمعیت کشور متعلق به این مناطق است و شکل جوامع کوچک و محلی به گونه ای است که حرف شنوی و کسب تکلیف از معتمدین محلی همچنان یک رویّه در میان عامه مردم است. فارغ از اینکه آیا رویّه درستی هست یا نه، آنچه مهم است این است که بسیاری از احزاب و گروهها و تشکلها و یا اشخاص، با درک این موضوع، برای بدست آوردن کرسی در سایر انتخاباتها (مثل مجلس و ریاست جمهوری و خبرگان و…) ناگزیر به رایزنی با معتمدین محلی و جلب نظر ایشان هستند.

تا اینجای کار البته اشکال چندانی ندارد. اما گاهاً مشاهده می شود که مداخله مستقیم برای در دست گرفتن شوراها (معتمدین و محبوبین محلی) جهت استفاده ابزاری از ایشان در سایر انتخاباتها صورت می پذیرد. در مقیاسی بزرگتر، مداخله گروههای سیاسی برای به دست گرفتن شوراها و استفاده ابزاری از آن، در شهرهای بزرگ، اهمیت ویژه ای یافته است.

باید گفت که در این صورت، شوراها نمی توانند وظیفه ذاتی خود را به انجام رسانند و عملاً تبدیل به حیاط خلوت سایر انتخاباتها می شوند. ضمن آنکه سایر انتخاباتها به سبب حساسیتِ جایگاه و پستِ مدنظرِ تصدّی، تا حد زیادی به حاکمیت مرکزی نزدیکتر خواهد بود و همانگونه که در یادداشت شماره ۱ (( در اینجا بخوانید)) عرض شد، بنا نیست شوراها لزوماً در مسیر تصمیمات حاکمیت مرکزی حرکت کنند و بایستی مولفه های محلی را در مداخلات خود ارجحیت دهند.

از سوی دیگر، شهرداری یکی از پر درآمدترین نهادهای شهری محسوب می شود که اتفاقاً به سبب داشتن اختیارات فراوان در درآمد و هزینه، و نظارتهای ناکافی نسبت به سایر نهادهای دولتی، سر و کار داشتن با زمین و…، محلی است که از طرف گروههای فعال اقتصادی بعنوان هدف سرمایه گذاری برای دستیابی به منافع فراوان ارزیابی می شود و لذا سرمایه گذاریهای فراوانی برای در دست گرفتن این نهاد انجام می پذیرد. ورود املاک اشخاص خاص به داخل محدوده، تغییر کاربری به کاربریهای ارزشمندتر، تغییر در مسیر خیابانهای مهم شهری، مداخله در پرونده های اشخاص، اخذ تراکم مازاد، گرفتن پروژه از شهرداری، دلالی و… بصورت غیر قانونی و بدون رعایت مصالح عمومی و قوانین، بخشی از استفاده هایی است که این اشخاص از محل کسب جایگاه در شورا یا شهرداری برای خود متصورند.

---

---

کسب کرسی در شورا و دخالت در عزل و نصب شهردار زمینه را برای نادیده گرفتن مصالح عمومی و رفتن به سوی منافع افراد خاص و نهایتاً، دست نیافتن به توسعه مورد انتظار، همچنین، اشاعه فساد اقتصادی برنامه ریزی شده در جامعه، از جمله تبعات این نوع از مداخلات است که گاهاً عامه مردم به سبب سر و کار نداشتن با شهرداری، از آن آگاه نیستند و در جریان محتوای وقایعِ حولِ شهرداری قرار نمی گیرند.

---

---

• لذا انتظار می رود که عموم مردم با شناخت و دقت لازم در باب گروههای ذی نفع و ذی نفوذ در انتخابات، و گروههایی که از شوراها برای سایر مقاصد (اعم از سیاسی و اقتصادی) استفاده می نمایند، نسبت به انتخاب افراد مستقل و خصوصاً افرادی که منافع و اشتغالِ ایشان وابستگی به شهرداری ندارد، انتخابهای بهتری داشته باشند.
• همچنین به نظر می رسد که بهتر است در انتخاب اعضای شورا توجه چندانی به سوگیریهای احزاب و گروههای سیاسی ننمود و از لیستهای رنگارنگ آنها تبعیت نکرد و با شناخت کافی، به اشخاص مستقل رای داد تا شوراها تبدیل به آلت دست سیاسیون برای سایر انتخاباتها نگردند.
• نکته دیگر اینکه گاهی مشاهده می شود که ذی نفعان اقتصادی منتظر می مانند تا ببینند که چه کسانی وارد شورا می شوند و سپس به رایزنی و نفوذ و تطمیع و… می پردازند. در این باب نیز، شاخصه عزت نفس و مستقل بودن و قناعت برای اعضای منتخب، می تواند مانع سوء استفاده ها باشد.

رای ندادن به افرادی که سابقه چنین خطاهایی را دارند؛ شاید بهترین هشدار از سوی مردم به منتخبین جدید باشد.

• دیگر آنکه مردم بایستی نسبت به پیگیری عملکرد منتخبین خود طی دوره ۴ ساله، اهتمام داشته باشند و ببینند که آیا منتخبین ایشان در دوره تصدی پست شورا توانسته اند در مسیر توسعه محلی گام بردارند و استقلال خود را از گروههای سیاسی و سوء استفاده کنندگان اقتصادی حفظ کنند و همچنین، خودشان نیز، از بهره برداریهای شخصی فاصله داشته اند یا نه. برای این موضوع، نباید به ادعاهای انتخاباتی بسنده کرد و بایستی عملکرد ایشان را از کسانی که به شهرداری و امورش نزدیکتر بوده اند، رصد نمود.

لطفا از انتشار متن و بحث و تبادل نظر در باب محتوای آن دریغ نفرمایید.

ادامه دارد…

یادداشت اول را در اینجا بخوانید