استفتاءمیلاد لارستان از مراجع تقلید درباره نماز نشسته یا با صندلی

میلاد لارستان: در پی رواج روزافزون استفاده مردم در اقامه نمازهای یومیه از وسایلی مخصوص و افزایش سریع صندلی های مخصوص نماز خواندن در سطح مساجد شهرها و روستاها برآن شدیم تا با استفتاء از دفاتر مراجع عظام تقلید، حکم شرعی آن را برای آگاهی بیشتر استفاده کنندگان از ابزارهای اضافی برای نماز خواندن بپرسیم و مردم مومن و متدین را نسبت به آن آگاه سازیم.

در سوالی که از دفتر مراجع پرسیده شد، اینگونه مطرح کردیم که؛ « در چه شرایطی می توان به صورت نشسته یا نشستن بر روی صندلی نماز خواند؟ » که این پاسخ ها برای ما ارسال شد:

آیت الله خامنه ای:

انسان تا می‌تواند ایستاده نماز بخواند نباید بنشیند و باید هر طور که می‌تواند ایستاده نماز بخواند و اگر مقداری قدرت دارد در حدّ توان ایستاده و بقیه نشسته خوانده شود و اگر می‌تواند با تکیه دادن به چیزی ایستاده نماز بخواند وظیفه‌ ایستاده نماز خواندن است و اگر کلاً قدرت بر ایستادن ندارد و یا عسر و حرج دارد و يا خوف ضرر بدهد نشسته نماز خوانده شود و در اين صورت اگر بعد از انجام رکوع، قادر به سجده به نحو متعارف مي‌باشد، بايد به نحو متعارف سجده را انجام دهد و گرنه اگر قادر به گذاشتن مهر روی دسته صندلی یا چیز دیگر مانند بالشت یا چهار پایه و سجده بر آن است باید سجده را بدین نحو انجام دهد و نمازش صحیح است.

آیت الله مکارم شیرازی:

چنانچه نتواند يا ايستاده نماز خواندن براي او ضرر داشته باشد بايد بنشيند ولي اگر بتواند بايستد و به عصا يا ديوار تکيه کند يا پاهايش را از هم دور بگذارد بايد ايستاده نماز بخواند، مگر اينکه فوق العاده براي او زحمت يا ضرر داشته باشد. البته اگر مي تواند قسمتي از نماز را ايستاده بخواند واجب است آن مقدار را بايستد و بقيه را بنشيند.

و در مورد طریقه نماز خواندن بر صندلی، لازم به ذکر است که فردي که بر اثر ناتواني روي صندلي نماز مي خواند اگر مي تواند هنگام سجده روي ميز سجده کند، و لازم نيست شرايط ديگر سجده مانند گذاشتن نوک پا بر زمين را رعايت کند واگر نمي تواند بر ميز سجده کند مهر را بالا بياورد و سر را بر روي مهر بگذارد.

چنين فردي اگر با کفش نماز بخواند باطل نيست ولي بهتر است آن را بيرون آورد.

ضمنا اگر مي تواند قسمتي از نماز را ايستاده بخواند واجب است آن مقدار را بايستد و بقيه را بنشيند.

آیت الله فاضل لنکرانی:

اگر انسان بتواند برای نماز بایستد باید نماز را ایستاده بخواند و در وقت رکوع و سجود نیز به صورت متعارف مثل دیگران رکوع و سجود را انجام بدهد، اگر به صورت معمول نتواند بایستد ولی با تکیه دادن به دیوار و امثال آن بتواند برای نماز بایستد بازهم نمی تواند نشسته بخواند، اگر به دلیل بیماری و درد و امثال آن هرچند با تکیه دادن به دیوار نتواند برای نماز بایستد، در این صورت وظیفه او آن است که نشسته نماز بخواند و در وقت رکوع به مقدار رکوع خم شود و سجده را به صورت متعارف انجام دهد. اگر به صورت متعارف نتواند سجده کند چیزی بلند مقابل خود بگذارد و مهر را روی آن بگذ ارد و سجده کند و دروقت سجده کردن اگر ممکن باشد کف دو دست و سر انگشت بزرگ پاها و سر دو زانو را بر زمین بگذارد، اگر به این صورت هم نتواند نماز بخواند و بتواند روی صندلی نماز بخواند چیزی بلند مثل میز بلند و امثال آن مقابل خود بگذارد و مهر را روی آن بگذارد و نماز بخواند و در وقت سجده روی چیز بلند سجده کند و اگر کف دو دست را نتواند به زمین بگذارد باید روی همان چیزی بلندی که برای سجده گذاشته کف دو دست را بگذارد و در صورتی که ممکن باشد سرانگشت بزرگ پاها را نیز به زمین بگذارد و اگر سر زانوها را نتواند به زمین بگذارد اشکال ندارد.

آیت الله شبیری زنجانی:

کسی که می تواند به صورت ایستاده- ولو در حالتی که قدری خم ایستاده است یا سکون وآرامش ندارد یا تکیه بر جایی دارد- نماز بخواند، نمی تواند نشسته نماز بخواند. بله، اگر ایستادنش به نحوی است که صدق قیام نکند، وظیفه اش جلوس است.

در هر صورت اگر می تواند باید برای رکوع از حالت ایستاه به رکوع رود و سجده را به طور کامل انجام دهد و اگرنمی تواند روی زمین سجده کند یا نمی تواند هم از حالت ایستاه به رکوع رود و هم سجده را روی زمین با گذاشتن اعضای هفت گانه روی زمین انجام دهد، می تواند روی صندلی سجده کند. همچنین است اگر ایستاده نماز خواندن برای شخص مشقت شدید دارد، به گونه ای که عادتاً تحمل نمی کنند.

در فرض جواز نماز نشسته، اگر احتمال خوب شدن می دهد، باید برای  نمازهای قضایش  صبر کند تا در وقت خوب شدن نمازهای قضا را ایستاده بخواند.

آیت الله نوری همدانی:

در صورت عجز از ایستادن می توانید به صورت نشسته نمازتان را بخوانید.