آسیب زدن به برکه‌های قدیمیِ لار ادامه دارد/ چه کسی پاسخگوست؟

سیما علویه، کارشناس ارشد باستان‌شناسی در یادداشتی نوشت: یکی از معضلات انسان کم‌آبی و خشکسالی است که اجداد ما با حفر قنات و ساخت آب‌انبار در نقاط خشک ایران زمین سالیان سال درپی ذخیره آب آشامیدنی و ادامه حیات تلاش کردند و نسل اندر نسل به دست ما رسیده است.

این میراث حیاتی که به‌صورت امانت در دستان ماست باید برای آیندگان و نسل‌های آتی باقی بماند همیشه مورد توجه مردم بوده و هر زمانی به فراخور زمان و مکان درپی لایروبی مخزن و اندوه و کاهگل سقف و حفاظت و مراقبت از این مخازن آب حیاتی بوده‌اند و با راه‌اندازی هیئت امنای آب‌انبارها در چند سال اخیر و با کوشش و تلاش آقای اسحاق شاکری و دیگر مردم تلاش بر احیا و لایروبی ممر برکه‌ها جانی دوباره گرفت.

یادمان نمی‌رود که پل زینبیه (دُم‌گاله) را چند ماه قبل به بهانه تعریض خیابان (با همراهیِ چراغ خاموشِ مسئولین وقت) تخریب نمودند؛ هرچند هدف رونق ساخت و ساز آتی شهرک پشت قلعه اژدهاپیکر بود نه کمک به مردم محله دم گاله که گاهی حقیقت را وارونه جلوه دادن در تمام اعصار تاریخ داشته‌ایم؛ حیف که حافظه ما فراموشکار است. اینکه عرض رودخانه را کوچک کنیم طبق کدامین ضوابط حرایم انجام می‌شود؟ مقوله‌ای است که اداره آب بایستی پاسخگو باشدکه در ۱۵ سال اخیر حتی به یک نامه میراث در مقوله حرایم و ضوابط کوچک نمودن مسیر رودخانه‌ها پاسخ شفافی نداد بماند، اگر سیلابی مثل دروازه قرآن آمد انگاه پیدا می‌کنند پرتقال‌فروش را!

به هر حال می‌توان گفت خواسته یا ناخواسته شهرداری محترم، بنیاد نیک‌اندیشان هاشمی و… درپی تخریب پل و ساخت و احیای ورودی کوی گاله کمر همت بسته‌اند. در اینکه نیت خیر و خداپسندانه دارند شکی نیست اما در عین حال اجرای نیات خیر نباید سبب تخریب و آسیب دوچندان باشد.

با تخریب دیوار حائل و دریچه تقسیم آب در زیر پل دم گاله با از بین رفتن دیوار جداکننده، آشغال و فاضلاب از ممر برکه طی بارندگی اخیر سبب ورود فاضلاب و نجاست به ممر برکه آقای گپ و برکه سبزکوی شده است.

برکه آقا به شماره۳۱۴۲۷ در ۲۸ بهمن ۱۳۹۴ به ثبت میراث کشور و جزو آثار ملی رسیده است و برکه سبزکوی به شماره ۱۲۷۱۱مورخ ۱۹ مرداد ۱۳۸۴ در این فهرست آمده و هرگونه تخریب به ممر آب انبارهای فوق پیگرد قانونی دارد. این در حالی است که ۵ سال قبل توسط بیت حضرت آیت‌الله آیت‌اللهی با استادکاری حاج صادق کامجو بعد از پل، جنب سرویس بهداشتی را به دلیل ریزش ممر برکه بصورت اصولی تعمیر و احیا نمودیم. اکنون ۱۲متر بالاتر از این محل در زیر پل با نظارت مهندسین محترم شهرداری و بنیاد هاشمی‌زاده به دلیل عدم توجه حین کار با تخریب دیوار قدیمی و دریچه کنترل آب و باز ماندن مسیر لوله فاضلاب جدید سبب سرازیر شدن فاضلاب و نجاست از ممر برکه به مخزن آب انبار آقای گپ شده است.

با توجه به اعلام بارندگی در روز سه شنبه آینده خواهشمند است مسئولان محترم شهرستان، شورای شهر، شهرداری، میراث فرهنگی، ریاست محترم امور آب و فرماندار محترم و ریاست ستاد بحران با مشورت و مشاوره و راهنمایی از هیات امنای احیای آب‌انبارها در کنار مهندسین پروژه‌های عمرانی نظارت بیشتر و بهتری بر اینگونه ساخت و سازها نمایند و با تخلیه مخزن برکه و ساخت دیوار حائل و احیای ممر برکه مذکور که تخریب نموده‌اند نسبت به جبران خسارات وارده اقدام عاجل نمایند تا بشود هفته جاری از این موهبت الهی بهره گرفت و آبگیری برکه از سر گرفته شود.

قابل عرض اینکه از شاهکارهای شهرداری لار طی سالیان اخیر در زمینه تغییر مسیر رودخانه‌ها خصوصاً از محل تقسیم آب نعمتی حیدری در منطقه بگال، مدرسه استوار محله کهویه، آشپزخانه احمدی و تبدیل برکه به فاضلاب و کوچک نمودن رودخانه علاءالدینی و کور نمودن ممر برکه آقا رضایی، ساخت چاه توالت بر رودخانه پسکل و چاه سپتیک کنار غسالخانه کوریچان و کوچک کردن عرض رودخانه بروند و… تماما اشتباهات مسلمی است که توسط مهندسان محترم شهرداری در محاسبه و اجرا و نظارت و سکوت اداره آب در حفظ حرایم مسیر رودخانه و مسئولان ارشد شهری انجام گرفته است. مستندات آن هم در دادگاه لار و در اداره میراث فرهنگی به‌صورت مکتوب موجود می‌باشد وکافی است نیم ساعت در سطح شهر هنگام بارندگی قدم بزنیم و…

امید که وجدان به خواب‌زده خود را بیدار کنیم و با راهنمایی از اهل فن محلات که گاهی از هر مهندسی حساب و کتاب رودخانه و مسیر آب و راهکار حل معضل آب‌های سطحی و آب برکه‌ها را بهتر می‌دانند با تجربیات آنها مسیرهای تخریب شده را احیا و اصلاح نماییم.

قبل از اینکه سیلاب واقعی خانه‌ها را ویران کند و ما را از خواب غفلت بیدار کند با بستن دریچه‌های تقسیم آب در سرچشمه ورودی شهر بعد از بگال و برهم زدن میزان کم آب ورودی به شهر سبب خشک شدن ممر برکه و درنهایت خشک کردن مخازن آب انبارها نشویم.

خدایا همه ما را به راه راست هدایت فرما.

ف ۱۱۰